TÜRKİYE-BULGARİSTAN

SERBEST TİCARET ANLAŞMASI

(Yürürlüğe Giriş: 1 Ocak 1999)

İÇİNDEKİLER

 

MADDE 1

Amaçlar

  1. Taraflar, işbu Anlaşmanın hükümleri uyarınca ve GATT 1994, özellikle de GATT 1994’ün XXIV üncü Maddesi, ve DTÖ’yü kuran Anlaşma’nın hükümleri çerçevesinde, 1 Ocak 2002 tarihinde tamamlanacak bir geçiş dönemi sonunda kademeli olarak bir serbest ticaret alanı tesis edeceklerdir.
  2. Bu Anlaşmanın amaçları şunlardır:

a. Karşılıklı ticaretin genişletilmesi yoluyla, Taraflar arasındaki ekonomik ilişkilerin ahenkli şekilde gelişmesini teşvik etmek;

b.Taraflar arasındaki ticaret için adil rekabet koşullarını yaratmak;

c. Ticaretteki engellerin kaldırılması suretiyle, dünya ticaretinin ahenkli gelişmesi ve genişlemesine katkıda bulunmak;

d.Taraflar arasındaki işbirliğini arttırmak

 

BÖLÜM I

SANAYİ ÜRÜNLERİ

MADDE 2

Kapsam

  1. Bu Bölüm hükümleri Taraf ülkeler menşeli sanayi ürünlerine uygulanacaktır.
  1. İşbu Anlaşmanın amaçları bakımından, “sanayi ürünleri” deyimi Ek I’de yer alan ürünler hariç olmak üzere, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 25 ila 97 inci fasılları arasında yer alan ürünler anlamındadır.

 

MADDE 3

Temel Vergiler

  1. İşbu Anlaşma kapsamında yer alan ticari mübadelelerde, Bulgaristan Cumhuriyetine yapılacak ithalatta, malların sınıflandırılması için Bulgaristan Cumhuriyeti Gümrük Tarifesi kullanılacaktır. Türkiye Cumhuriyetine yapılacak ithalatta malların sınıflandırılması için Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Tarifesi kullanılacaktır.
  2. İşbu Anlaşma ile tesis edilen aşamalı indirimlere konu olan her ürün için uygulanacak temel vergiler, Anlaşmanın yürürlüğe girişi itibariyle yürürlükte olan En Fazla Müsaadeye Mazhar ülkelere erga omnes bazda uygulanan vergilerdir.
  3. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra, erga omnes bazda tarife indirimi yapılması durumunda, özellikle de GATT Uruguay Round’u sonucunda DTÖ içerisinde imzalanan tarife anlaşmasından kaynaklanan indirimler sözkonusu olduğunda, indirimlerin uygulandığı tarihten itibaren, bu indirilmiş vergiler 2 inci paragrafta belirtilen temel vergilerin yerini alacaktır.
  4. 3 üncü paragraf hükümlerine uygun olarak hesaplanan indirilmiş vergiler, ilk ondalık kesirin tam sayıya yuvarlanması yoluyla uygulanacaktır.
  5. Taraflar, söz konusu gümrük vergileri konusunda birbirlerini bilgilendireceklerdir.

 

MADDE 4

İthalatta Uygulanan Gümrük Vergileri

  1. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, Taraflar arasındaki ticarette, ithalatta hiçbir yeni gümrük vergisi konulmayacak ya da varolan vergiler artırılmayacaktır.
  2. Bulgaristan Cumhuriyeti’nin Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünlerin ithalatında uyguladığı gümrük vergileri Ek II’de sayılan ürünler haricindeki ürünler bakımından işbu Anlaşmanın yürürlüğe girişiyle birlikte kaldırılacaktır.
  3. Ek II’de sayılan Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Bulgaristan’a ithalatında uygulanan gümrük vergileri sözkonusu Ek’te belirtilen takvim çerçevesinde kaldırılacaktır.
  4. Türkiye Cumhuriyeti’nin Bulgaristan Cumhuriyeti menşeli ürünlerin ithalatında uyguladığı gümrük vergileri Ek III’de sayılan ürünler haricindeki ürünler bakımından işbu Anlaşmanın yürürlüğe girişiyle birlikte kaldırılacaktır.
  5. Ek III’de sayılan Bulgaristan Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Türkiye’ye ithalatında uygulanacak gümrük vergileri sözkonusu Ek’te belirtilen takvim çerçevesinde kaldırılacaktır

 

MADDE 5

Gümrük Vergilerine Eş Etkili Vergiler

  1. Taraflar arasındaki ticarette, ithalatta hiçbir yeni gümrük vergisine eş etkili vergi konulmayacaktır.
  2. Anlaşmanın yürürlüğe girişiyle birlikte ithalatta tüm gümrük vergisine eş etkili vergiler kaldırılacaktır.

 

MADDE 6

Mali Nitelikteki Gümrük Vergileri

4 ncü Madde hükümleri aynı zamanda mali nitelikteki gümrük vergilerine de uygulanacaktır.

 

MADDE 7

İhracatta Uygulanan Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler

  1. Taraflar arasındaki ticarette hiçbir yeni ihracat gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacak, var olanlar daha kısıtlayıcı hale getirilmeyecektir
  2. Taraflar, Anlaşmanın yürürlüğe girişi tarihinden itibaren aralarındaki ticarette, ihracatta uygulanan gümrük vergileri ve eş etkili vergileri kaldıracaklardır.

 

MADDE 8

İhracat Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

  1. Taraflar arasındaki ticarette ihracata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiçbir tedbir konulmayacaktır.
  2. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren taraflar, ihracatta uyguladıkları tüm miktar kısıtlamalarını ve eş etkili tedbirleri kaldıracaklardır.

 

MADDE 9

İthalat Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

  1. Taraflar arasındaki ticarette ithalata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiçbir tedbir konulmayacaktır.
  2. Taraf ülke menşeli ürünlerin ithalatında uygulanan tüm miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler Anlaşmanın yürürlüğe girişi tarihinden itibaren birlikte kaldırılacaktır.

 

MADDE 10

Ticarette Teknik Engeller

  1. Tarafların standartlara veya teknik düzenlemeler ve ilgili tedbirlere ilişkin hakları ve yükümlülükleri, DTÖ Ticarette Teknik Engeller Anlaşması çerçevesinde yürütülecektir.
  2. Taraflar, ticarette teknik engellerin azaltılması amacıyla, standartlar, metroloji, uygunluk değerlendirmesi ve akreditasyon alanlarında işbirliği ve bilgi değişiminde bulunacaklardır.
  3. Herhangi bir Taraf, diğer Tarafın talebi üzerine, herbir özel durumda standartlar, teknik mevzuat ya da diğer ilgili önlemlere ilişkin olarak bilgi sağlayacaktır.
  4. Taraflar, teknik engellerin kaldırılması ve işbu Anlaşmanın etkin bir şekilde uygulanması amacıyla, aralarındaki ticari mübadelelere tabi ürünlerde ve ithalatçı ülkede yürürlükte bulunan mevzuata bağlı olarak, test raporlarının karşılıklı tanınması, uygunluk belgeleri ve uygunluk değerlendirmesiyle doğrudan ya da dolaylı olarak ilgili diğer belgelere ilişkin bir anlaşma akdedebileceklerdir.

 

BÖLÜM II

TARIM, İŞLENMİŞ TARIM VE BALIKÇILIK ÜRÜNLERİ

MADDE 11

Kapsam

  1. Bu bölüm hükümleri, taraf ülkeler menşeli tarım, işlenmiş tarım ve balıkçılık ürünlerine uygulanacaktır.
  2. İşbu Anlaşmanın amaçları bakımından "tarım ürünleri" terimi, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 1 ile 24 üncü Fasılları arasında yer alan ürünler ile I sayılı Ek'te sıralanan ürünleri ifade etmektedir.

 

MADDE 12

Taviz Değişimi

  1. Taraflar tarım politikalarının izin verdiği ölçüde, tarım ürünleri ticaretinin ahenkli bir şekilde gelişmesini teşvik etmeye ve bu meseleyi Ortaklık Komitesi'nde düzenli olarak tartışmaya hazır olduklarını beyan ederler.
  2. Bu amaca uygun olarak, Taraflar, Protokol A'da belirtilen tavizleri, tarım ürünleri ticaretini kolaylaştıran önlemlerin alınması şartı ile, sözkonusu Protokol ve bu Bölüm hükümlerine uygun olarak birbirlerine tanıyacaklardır.
  3. Taraflar:

-Tarımın ekonomilerindeki rolünü,

-Taraflar arasındaki tarım ürünleri ticaretinin geliştirilmesini,

-Tarım ürünlerinin özel hassasiyetini,

-Tarafların tarım politikası kurallarını,

-Dünya Ticaret Örgütü ve GATT çerçevesinde Çok Taraflı Ticaret Müzakerelerinin sonuçlarını göz önünde bulundurarak,birbirlerine daha ileri tavizler verme imkanlarını araştıracaklardır.

 

MADDE 13

Tavizler ve Tarım Politikaları

  1. 12 nci Madde kapsamında tanınan tavizlere halel gelmeksizin, bu Bölüm hükümleri, Tarafların kendi tarım politikalarını uygulamalarını ya da GATT 1994 ve Dünya Ticaret Örgütü Tarım Anlaşmasının ilgili hükümleri de dahil olmak üzere, bu politikalar çerçevesinde alacakları önlemleri herhangi bir şekilde kısıtlamayacaktır.
  2. Taraflar, izledikleri tarım politikaları ya da uyguladıkları önlemlerde, işbu Anlaşma ile belirlenen tarım ürünleri ticaretine ilişkin koşulları etkileyebilecek nitelikteki değişiklikleri Ortak Komite'ye bildireceklerdir. Herhangi bir tarafın durumun incelenmesi talebi üzerine Ortak Komite'de danışmalarda bulunulacaktır.

 

MADDE 14

Özel Koruma Hükümleri

İşbu Anlaşmanın diğer hükümleri ve özellikle 21 inci Madde hükmü saklı kalmak üzere, tarım ürünlerinin özel hassasiyeti göz önünde bulundurularak, bu Anlaşma kapsamında tavize konu karşı taraf menşeli bir ürünün ithalatının diğer taraf pazarında ciddi güçlüklere yol açması halinde, ilgili taraf, soruna uygun bir çözüm bulunması amacıyla diğer Taraf ile danışmalarda bulunacaktır. İlgili taraf, soruna bir çözüm bulununcaya kadar gerekli gördüğü tedbirleri alabilecektir.

 

MADDE 15

Veterinerlik ve Bitki Sağlığı Tedbirleri

  1. Taraflar veterinerlik, bitki sağlığı ve sağlık konularındaki mevzuatlarını ayrımcılık yapmayacak bir şekilde uygulayacaklar ve haksız yere ticareti engelleyecek nitelikte hiç bir yeni tedbir koymayacaklardır.
  2. Veterinerlik-sağlık tedbirleri ve veterinerlik hizmetleri çalışmaları Uluslarası Salgın Hastalıklar Enstitüsü Ofisi, Gıda Kodeksi ve bu alandaki diğer uluslararası sözleşmeler ile uyumlu bir şekilde yürütülecektir.
  3. Bitki sağlığı tedbirleri ve bitki sağlığı hizmetleri Uluslararası Bitki Koruma Konvansiyonu ile uyumlu bir şekilde yürütülecektir.

 

BÖLÜM III

GENEL HÜKÜMLER

MADDE 16

KURULUŞ HAKKI VE HİZMET ARZI

  1. Taraflar, Anlaşmanın kapsamının bir Tarafın toprakları üzerinde Taraflardan diğerinin şirket kurma hakkını kapsayacak şekilde genişletme ve bir Tarafın firmalarının diğer Taraftaki hizmet tüketicilerine sunacağı hizmeti düzenleyen hükümleri libere etme hususlarını araştıracaklardır.
  2. Taraflar, bu Madde kapsamında ilişkilerini geliştirmek ve derinleştirmek amacıyla, bu işbirliğini Ortak Komite’de tartışacaklardır.

 

MADDE 17

İç Vergilendirme

  1. Taraflar, taraf ülkeler menşeli aynı ürünler arasında, ister doğrudan ister dolaylı olarak, farklı bir muamele yaratan dahili mali nitelikli her türlü tedbir veya uygulamadan kaçınacaklardır.
  2. Taraflardan birine ihraç edilen ürünler, bu ürünlere konmuş olan doğrudan veya dolaylı vergilerin tutarını aşan bir iç vergi iadesinden yararlanamaz.

 

MADDE 18

Gümrük Birlikleri, Serbest Ticaret Alanları ve Sınır Ticareti

  1. İşbu Anlaşma, kendisinin getirdiği menşe kuralları hükümlerini ve ticaret rejimini olumsuz yönde etkilemedikçe, gümrük birliklerinin, serbest ticaret bölgelerinin muhafazasına veya kurulmasına veya sınır ticareti için düzenlemelere gidilmesine engel teşkil etmeyecektir.
  2. Talep edilmesi halinde, gümrük birliği veya serbest ticaret alanları kuran anlaşmalar hakkında Taraflar arasında diğer tarafa bilgi vermek amacıyla Ortak Komite’de danışmalar yapılacaktır.

 

MADDE 19

Yapısal Uyum

  1. Taraflar, 4 üncü Madde hükümlerinden sapma olarak, istisnai ve sınırlı bir süre için gümrük vergilerinin yükseltilmesi şeklinde tedbir alabilirler.
  2. Bu önlemler yalnızca bebek endüstriler veya yeniden yapılanma aşamasında olan ya da özellikle önemli sosyal sorunların ortaya çıkmasına neden olabilecek ve ciddi güçlükler içerisinde bulunan sektörler bakımından sözkonusu olabilecektir.
  3. Taraflardan biri menşeli ürünlerin ithalatında sözkonusu tedbirler kapsamında Türkiye ve Bulgaristan’da uygulanabilecek gümrük vergileri, ad valorem % 25 oranını geçemeyecek ve Taraf ülkeler menşeli ürünler için bir tercih unsuru içerecektir. Sözkonusu tedbirlere tabi ürünlerin toplam ithalat tutarı, I’inci Bölüm ile tanımlanan toplam sanayi ürünleri ithalatının, istatistiklerin temin edilebildiği son yıl itibariyle % 15’ini geçemeyecektir.
  4. Sözkonusu tedbirler, Ortak Komite tarafından daha uzun bir süreye izin verilmediği sürece, 4 yılı aşmayacak bir süre için uygulanacaktır. En geç geçiş döneminin sonunda bu tedbirlerin uygulanmasına son verilecektir.
  5. Bir ürüne uygulanan tüm gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları, eş etkili vergi ve resimler ile eş etkili tedbirlerin tamamen kaldırılmasından itibaren üç yıldan fazla bir süre geçtikten sonra, sözkonusu ürüne karşı bu tür tedbirler getirilemeyecektir.
  6. İlgili Taraf, alacağı istisnai tedbirlere ilişkin olarak Ortak Komite’yi bilgilendirecek ve diğer tarafın talebi üzerine, sözkonusu tedbirler ve bu tedbirlerin uygulanacağı sektörler konusunda, tedbirlerin uygulanmasından önce Ortak Komite’de danışmalarda bulunulacaktır. İlgili Taraf, sözkonusu tedbirleri alırken, bu madde uyarınca uygulanacak gümrük vergilerinin kaldırılması için Ortak Komite’ye bir takvim sunacaktır. Sözkonu takvim, bu vergilerin en geç uygulanacakları dönemin son iki yıl içinde eşit oranlarda aşamalı olarak kaldırılmasını sağlayacaktır. Ortak Komite farklı bir takvimi kararlaştırabilir.

 

MADDE 20

Damping

Taraflardan birisi, işbu Anlaşma kapsamındaki ticari ilişkilerinde Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’nın VI’ncı Maddesi anlamında damping yapılmakta olduğunu tesbit ederse, bu uygulamaya karşı, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VI’ncı Maddesi ve bahsekonu Maddeye ilişkin Uygulama Anlaşması uyarınca, 24 üncü Maddede yer alan koşullar ve belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

 

MADDE 21

Herhangi bir Ürünün İthalatında Acil Önlem

Yüksek miktarlarda ve belirli koşullarda ithal edilen bir malın ithalatının ,

a) İthalatçı Tarafın topraklarındaki benzer veya doğrudan rakip ürünlerin yerli üreticileri için ciddi bir zarara,

b) Ekonominin herhangi bir sektöründe veya bir bölgenin ekonomik durumunda ciddi bozulmalara yol açacak güçlüklere, neden olması veya bunun ihtimal dahilinde olması durumunda, ilgili Taraf 24 üncü Maddede yer alan koşullar ve usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

 

MADDE 22

Re-eksport ve Ciddi Kıtlık

1. 7 ve 8 inci Maddeler hükümlerine uyulması:

  1. ihracatçı Tarafın ihracat miktar kısıtlaması, ihracat vergisi veya eş etkili vergi ve resim uygulamakta olduğu bir üründe bir üçüncü ülkeye re-eksporta yol açmakta ise; veya,
  2. İhracatçı Taraf için önem taşıyan bir üründe ciddi bir kıtlığa veya kıtlık tehdidine yol açmakta ise,

ve yukarıda değinilen durumların, ihracatçı Taraf için büyük güçlükler yaratması veya yaratması ihtimalini ortaya çıkarması halinde, bu Taraf 24 üncü Maddede yer alan koşul ve usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

2. 1 inci paragrafta belirtilen durum sonucunda alınan önlemler ayırım gözetilmeyecek şekilde uygulanacak ve var olmalarını gerektiren sebepler ortadan kalktığında sona erdirilecektir.

 

MADDE 23

Devlet Tekelleri

Taraflar, Anlaşmanın yürürlüğe girişinin bir yıl sonrasına kadar, aşamalı olarak, ticari nitelikteki her türlü devlet tekelinin, Tarafların vatandaşları arasında, malların temin olunması ve pazarlanması koşulları ile ilgili ayrımcılık yaratmayacak şekilde düzenlenmesini sağlayacaklardır. Ortak Komite bu alanda kaydedilen gelişmeleri her yıl gözden geçirecektir.

 

MADDE 24

Korunma Tedbirlerini Uygulama Usulü

  1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, bu maddenin takip eden paragraflarında belirlenen korunma tedbirlerinin uygulanmasına ilişkin usulleri işletmeden önce, aralarındaki görüş farklılıklarını gidermek amacıyla doğrudan danışmalarda bulunacaktır.
  2. Taraflardan biri, 21’inci Maddede atıfta bulunulan duruma yol açmaya uygun ürünlerin ithalatında ticaretin akışına ilişkin hızlı bilgi değişiminin sağlanması amacıyla, idari usul uygulaması halinde, diğer Tarafı bilgilendirecektir.
  3. Korunma tedbirleri almayı planlayan Taraf, bu Maddenin 7’nci paragrafı hükümlerine halel gelmeksizin, diğer Tarafı derhal bilgilendirecek ve ilgili tüm bilgileri sağlayacaktır. Taraflar, her iki Taraf için de kabul edilebilir bir çözüm bulunması amacıyla derhal Ortak Komite’de danışmalarda bulunacaktır.
  4. a) Ortak Komite, 20, 21 ve 22’nci Maddelerde belirtilen durumları inceleyecek ve ilgili Tarafın bildirdiği güçlüklerin sona erdirilmesi için herhangi bir tedbiri alabilecektir. Sorunun Ortak Komite’ye intikal ettirilmesini izleyen bir ay içerisinde böyle bir kararın mevcut olmaması halinde, ilgili Taraf sorunun çözümü için gerekli tedbirleri alabilecek ve bu tedbirleri diğer Tarafa bildirecektir.
  5. b) İlgili Taraf, 36’ncı Maddede belirtilen durumlarda, danışmaların sonuçlandırılmasından sonra ya da diğer Tarafa yapılan ilk bildirimden sonra üç ay geçmesi halinde uygun önlemleri alabilecektir.

    c) 28 ve 29’uncu Maddelerde belirtilen durumlarda, ilgili Taraf, durumun incelenmesi için Ortak Komite’ye gerekli her türlü yardımı yapacak ve uygun durumlarda itiraz edilen uygulamayı kaldıracaktır. Diğer Tarafın, itiraz edilen uygulamaya, Ortak Komite tarafından belirlenen süre içerisinde son vermemesi halinde ya da Ortak Komite’nin sorunun intikal ettirilmesini izleyen otuz iş günü içerisinde anlaşmaya varamaması halinde, ilgili Taraf, sözkonusu uygulamadan kaynaklanan güçlüklerin çözümlenmesi amacıyla uygun tedbirleri alabilir.

  6. Korunma tedbirleri en kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirilecektir. Sözkonusu tedbirler kapsam ve süre bakımından, uygulanmalarını gerektiren durumun telafisi ile sınırlı tutulacak ve uygulamadan kaynaklanan zararı ya da sözkonusu güçlüğü aşmayacaktır. Tedbirlerin seçimi sırasında Anlaşmanın işleyişine en az zarar verecek olanlara öncelik tanınacaktır.
  7. Koşulların, korunma tedbirlerinin devam ettirilmesini haklı çıkarmayacak şekilde değişmesi halinde, sözkonusu tedbirler, en kısa sürede hafifletilmesi ya da kaldırılması amacıyla periyodik danışmalara konu teşkil edecektir.
  8. Ani bir eylemi gerektiren olağandışı koşullar ön değerlendirme yapmayı imkansız kılıyor ise, ilgili Taraf, 20, 21 ve 22’nci Maddelerde belirlenen durumlarda ortaya çıkan durumu telafi etmekle sınırlı olmak üzere, gerekli ihtiyati tedbirleri gecikmeksizin uygulayabilir. Tedbirler gecikmeksizin bildirilecek ve Taraflar arasında en kısa zamanda Ortak Komite’de danışmalar gerçekleştirilecektir.

 

MADDE 25

Menşe Kuralları ve Gümrük İdareleri Arasında İşbirliği

  1. Protocol B ile, Menşe kuralları ve idari işbirliği yöntemlerine ilişkin düzenlemeler belirlenmektedir.
  2. İşbu Anlaşmanın Tarafları, ticarete getirilen formalitelerin mümkün olduğu ölçüde azaltılması, bu hükümlerin uygulanmasından doğacak her türlü güçlüğe karşılıklı olarak tatmin edici çözümler bulunması ve bu Protokol B hükümleri ile Anlaşmanın 3 ila 9’uncu ve 13, 17 ve 19 ncu Maddelerinin etkin ve ahenkli bir şekilde uygulanmasını sağlamak için, Ortak Komite tarafından düzenli gözden geçirmeler ve idari işbirliğini ilgilendiren düzenlemeler dahil olmak üzere uygun önlemleri alacaklardır.

 

MADDE 26

Genel İstisnalar

İşbu Anlaşma, kamu ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliği; insan, hayvan ve bitki ya da çevre sağlığının korunması; tarihi veya arkeolojik değer taşıyan ulusal hazinelerin veya sınai ve ticari mülkiyetin korunması; altın ya da gümüşe ilişkin kurallar; tükenebilir doğal kaynakların korunması gerekçeleriyle malların ithaline, ihracına veya transit geçişine getirilecek yasaklamalara veya kısıtlamalara engel teşkil etmeyecektir. Ancak, bu kısıtlama veya yasaklamalar, keyfi bir ayırım vesilesi oluşturmayacak veya Akit Taraflar arasında ticareti gizli olarak kısıtlamak amacıyla kullanılmayacaktır.

 

MADDE 27

Ödemeler

  1. İşbu Anlaşma kapsamında, Taraflar arasındaki mal ve hizmet ticaretine yönelik ödemelerin konvertibl dövizler üzerinden yapılması ve bu tür ödemelerin Taraf ülkelere serbestçe transferi, Tarafların mevcut mevzuatlarında yer alanlar dışında her türlü kısıtlamadan muaf olacaktır.
  2. Taraflar, işbu anlaşma çerçevesinde, kendi topraklarında mukim bir kişinin katıldığı ticari işlemleri kapsayan kısa ve orta vadeli kredilerin tahsisine, geri ödemesine veya kabulüne, mevcut mevzuatlarında yer alanlar dışında, herhangi bir döviz kontrolü veya idari kısıtlama getirmekten kaçınacaklardır.
  3. 2’nci paragraf hükümlerine ters düşmeyecek şekilde, mal hareketine ilişkin cari ödemelere getirilen herhangi bir tedbir Türkiye için Uluslararası Para Fonu Anlaşmasının Maddeleriyle, Bulgaristan için Uluslararası Para Fonu Anlaşmasıyla getirilen koşullarla uyum halinde olacaktır.

 

MADDE 28

İşletmelere İlişkin Rekabet Kuralları

1.Aşağıdaki hususlar Taraflar arasındaki ticareti etkilediği ölçüde, işbu Anlaşmanın düzgün şekilde işlemesi ile bağdaşmaz sayılır:

a.Rekabetin önlenmesi, kısıtlanması veya saptırılmasını amaçlayan veya etki itibariyle bu sonucu doğuran tüm işletmelerarası anlaşmalar, işletme birlikleri tarafından alınan kararlar ve ortak uygulamalar;

b.Bir veya birden fazla işletme tarafından Taraflardan birinin topraklarının tümünde veya bunun önemli bir bölümünde sahip oldukları hakim durumun kötüye kullanılması.

2. 1 nci paragrafta yer alan hükümler, kamu işletmeleri ve Tarafların özel haklar verdiği işletmeler de dahil olmak üzere tüm işletmelerin faaliyetlerine uygulanacaktır. Genel ekonomik çıkarlarla ilgili olan hizmetleri yürütmekle sorumlu veya gelir getiren tekel özelliğine sahip işletmeler, 1 nci paragrafta yer alan hükümlere, sözkonusu hükümlerin işletmelere yüklenen kamu hizmetlerini engellememesi koşuluyla, tabi olacaktır.

3. II inci Bölüm kapsamındaki ürünler göz önüne alındığında, 1 inci paragrafın (a) bendinde şart koşulan hükümler, ulusal piyasa örgütünün ayrılmaz bir parçası olan benzer anlaşmalara, kararlara ve uygulamalara tatbik edilemez.

4. Bir Taraf, belirli bir uygulamanın bu Maddenin 1, 2 ve 3 üncü paragrafları hükümleri ile bağdaşmaz olduğunu ve bu tür bir uygulamanın sözkonusu Tarafın çıkarlarına önemli bir zarar verdiğini veya zarar verme tehlikesi doğurduğunu veya yerel sanayiine maddi bir hasar verdiğini düşünüyorsa, ilgili Taraf 24 üncü Maddede yer alan koşullar ve belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

 

MADDE 29

Devlet Yardımları

  1. Belirli işletmeleri veya malların üretimini kayırarak rekabeti bozacak veya bozma tehlikesi yaratacak şekilde işbu Anlaşmaya Taraf bir Devlet tarafından ya da devlet kaynaklarından yapılan her çeşit yardım, Taraflar arasındaki ticareti etkilediği ölçüde işbu Anlaşmanın düzgün işlemesi ile bağdaşmaz sayılacaktır.
  2. 1 inci Paragraf hükümleri II nci Bölüm kapsamındaki ürünlere uygulanmayacaktır.
  3. Taraflar, verilen yardımların toplam miktarı ve dağıtımı hakkında yıllık olarak Ortak Komiteye rapor sunarak ve talep edildiği takdirde, yardım planları ve devlet yardımlarıyla ilgili özel durumlar hakkında diğer Tarafa bilgi sağlayarak devlet yardımları alanında şeffaflığı sağlayacaktır.
  4. Bir Taraf, belirli bir uygulamanın:

a. 1 inci paragraf hükümleri ile bağdaşmaz olduğunu veya,

b. sözkonusu Tarafın çıkarlarına önemli bir zarar verdiğini veya zarar verme tehlikesi doğurduğunu veya yerel sanayiine maddi bir hasar verdiğini düşünüyorsa,

24 üncü Maddede yer alan koşullar ve belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir. Sözkonusu tedbirler, sadece GATT 1994’te ve DTÖ’yü kuran Anlaşmada yer alan koşullar ve belirlenen usullere ve Taraflar arasında uygulanabilir olan ve gözetimleri dahilinde müzakere edilmiş diğer ilgili araçlara uygun olarak alınabilir.

 

 

MADDE 30

Ödemeler Dengesi Güçlükleri

Taraflardan biri, önemli bir ödemeler dengesi güçlüğü içinde veya tehdidi altında bulunduğu takdirde, DTÖ/GATT 1994 çerçevesinde konulan şartlara veya Türkiye açısından Uluslararası Para Fonu Anlaşması Maddelerine, Bulgaristan açısından ise IMF Anlaşması’na uygun olarak, sınırlı bir süre için, ödemeler dengesi açığını kapamak üzere gerekenin ötesinde olmamak koşuluyla, ithalatla ilgili önlemler de dahil olmak üzere, kısıtlayıcı tedbirler alabilirler. Tedbirler, ödemeler dengesi koşulları iyileştikçe aşamalı olarak azaltılmalı ve koşullar itibariyle bu tedbirlere ihtiyaç duyulmaması durumunda kaldırılmalıdır. Taraflardan biri, mevcut durum hakkında diğer Tarafı derhal haberdar edecek ve tebdirlerin kaldırılmasına yönelik takvimi diğer tarafa sunacaktır.

 

MADDE 31

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması

  1. Taraflar, fikri mülkiyet haklarının verilmesi ve tatbik edilmesine ilişkin önlemler de dahil olmak üzere ayırım gözetmeme esasına göre, bu hakları verecek ve korunmasını sağlayacaklardır. Taraflar, DTÖ’nü kuran Marakeş Anlaşmasının 1c nolu ekini oluşturan Ticaretle İlgili Fikri Mülkiyet Haklarına ilişkin WTO Anlaşması’ndan doğan yükümlülüklerin yanısıra taraflarca imzalanan ve IV nolu ekte sıralanan fikri mülkiyetin korunmasına ilişkin diğer konvansiyonlardan doğan yükümlülüklere bağlı kalma yönündeki niyetlerini teyit ederler.
  2. İşbu Anlaşmanın amaçları bakımından, "fikri mülkiyet" telif ve komşuluk hakları, buluş hakları, ticari markalar ve dekoratif modeller, coğrafi işaretler, entegre devre topografyalar, sınai tasarımlar, kullanım modelleri, patentler, "know-how"ı da içeren gizli bilgiler, yeni bitki türleri gibi tüm fikri mülkiyet kategorilerinin yanısıra haksız rekabetin önlenmesini ifade eder.
  3. İşbu Anlaşmanın Tarafları, bu hakları ihlallere karşı, özellikle sahtecilik ve korsanlığa karşı gerekli tüm tedbirleri alacaktır.
  4. İşbu Anlaşmanın Tarafları, fikri mülkiyet hakları alanındaki uluslararası anlaşmalar ve mevzuattan doğan yükümlülüklerini yerine getirirken, diğer taraf devletin uyruklarına, herhangi bir üçüncü devlet vatandaşlarına uyguladıklarından daha az kayırıcı muamelede bulunmayacaktır.
  5. Taraflar, fikri mülkiyet hakları konusunda işbirliği yapacaklardır. Taraflar, bir tarafın talebi üzerine, bu konularda ve özellikle fikri mülkiyetin uyumlaştırılması, idaresi ve uygulanmasına yönelik mevcut ya da gelecek uluslararası konvansiyonlara ilişkin faaliyetleri ve Dünya Ticaret Örgütü, WIPO gibi uluslararası örgütlerin yanı sıra fikri mülkiyeti ilgilendiren konularda üçüncü ülkeler ile ilişkilerine ilişkin faaliyetleri ile bağlantılı olarak uzman düzeyinde danışmalarda bulunacaktır.

 

MADDE 32

Kamu Alımları

  1. Taraflar, kamu alım piyasalarının liberalizasyonunu işbu Anlaşmanın bir amacı olarak mütalaa ederler.
  2. Ortak Komite, bu alanda kaydedilen gelişmeleri her yıl gözden geçirecektir.

 

MADDE 33

Ortak Komite

  1. Bu vesile ile, her iki tarafın da temsil edileceği bir Ortak Komite kurulmuştur.
  2. Ortak Komite işbu Anlaşmanın idaresinden sorumlu olacak ve Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanmasını sağlayacaktır.
  3. Taraflar, bu Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanması amacıyla, Ortak Komite içinde bilgi değişiminde bulunacaklar ve herhangi bir tarafın talebi üzerine danışmalar yapılacaktır. Ortak Komite, Taraflar arasındaki ticaretteki engellerin daha da ileri derecede ortadan kaldırılması olanağını düzenli olarak inceleyecektir.
  4. Ortak Komite 34 üncü Maddenin 3 üncü paragrafı uyarınca, bu Anlaşmada öngörülen hallerde karar alacaktır. Diğer konularda Ortak Komite tavsiyelerde bulunabilir.

 

MADDE 34

Ortak Komite’nin Usulleri

  1. Ortak Komite, işbu Anlaşmanın düzgün bir şekilde uygulanması için, yılda en az bir kere olmak üzere gerekli olduğu zamanlarda toplanacaktır. Tarafların her biri, bir toplantı yapılmasını talep edebilir.
  2. Ortak Komite müşterek mutabakat ile karar verecektir.
  3. Bir Tarafın Ortak Komite’deki temsilcisi, bir kararı, anayasal gereklerin tamamlanmasına bağlı olarak kabul ettiği takdirde, kararda daha geç bir tarih belirtilmemiş ise, karar, bu çekincenin kaldırıldığının bildirildiği tarihte yürürlüğe girecektir.
  4. Ortak Komite, çalışmalarına ilişkin usul kurallarını kabul edecek ve bu kurallar, diğer kuralların yanı sıra, toplantı çağrılarının yapılması, Başkanın tayini ve görev süresine dair hükümler de içerecektir.
  5. Ortak Komite, görevlerini yerine getirmekte kendisine yardımcı olmaları için gerekli gördüğü alt komiteler ve çalışma grupları kurulmasına karar verebilir.

 

MADDE 35

Güvenlik İstisnaları

Bu Anlaşmada yer alan hükümlerden hiçbiri, Taraflardan birinin aşağıdaki amaçlarla gerekli görülen herhangi bir tedbiri almasını engellemez:

  1. Temel güvenlik çıkarlarına aykırı olarak bilgi açıklanmasının önlenmesi;
  2. Temel güvenlik çıkarlarının korunması ya da uluslararası yükümlülükler ya da ulusal politikaların yerine getirilmesi için:

i. Silah, mühimmat veya savaş malzemelerinin ticareti ya da askeri bir kuruluşa yönelik doğrudan veya dolaylı diğer mal, malzeme ya da hizmetlerin ticareti ile ilgili olarak; ya da

ii.Biyolojik ve kimyasal silahlar ile nükleer silahlar ya da diğer nükleer patlayıcı cihazların yayılmasının engellenmesi ile ilgili olarak; ya da

iii.Savaş zamanı ya da savaş tehdidinin oluştuğu diğer uluslararası gerilim zamanlarında.

 

MADDE 36

Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi

  1. Taraflar, işbu Anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gerekli tüm tedbirleri alırlar. Taraflar, işbu Anlaşma ile belirlenen amaçlara ulaşılmasını gözeteceklerdir.
  2. Bir Taraf, diğer Tarafın, işbu Anlaşmadan doğan bir yükümlülüğünü yerine getirmediği kanısına varırsa, 24 üncü Madde ile belirtilen şartlar ve usuller uyarınca uygun tedbirleri alabilir.

 

MADDE 37

Geliştirici Hüküm

  1. Taraflardan biri işbu Anlaşma ile kurulan ilişkileri, bu Anlaşmanın kapsamadığı alanlara yaymak suretiyle geliştirmenin ve derinleştirmenin Anlaşmaya Taraf Devletlerin ekonomilerinin çıkarları bakımından yararlı olacağı görüşünü taşıdığı takdirde, diğer Tarafa gerekçeli bir talep sunacaktır. Ortak Komite, bu talebi inceler ve yerinde görmesi halinde, özellikle müzakerelerin başlaması mülahazasıyla tavsiyelerde bulunabilir.
  2. 1’inci Paragrafta atıfta bulunulan usul sonucu mutabakata varılan Anlaşmalar, Tarafların iç hukuklarına ve usullerine uygun olarak onaylanacak ya da kabul edilecektir.

 

MADDE 38

Tadilat

İşbu Anlaşmanın 34 üncü Maddesinin 3 üncü paragrafında atıfta bulunulanlar dışında kalan ve Ortak Komite tarafından onaylanan Anlaşma tadilatı, kabul için taraflara sunulacak ve bu tadilatın yürürlüğe girmesine ilişkin Tarafların ulusal mevzuatları uyarınca tüm usullerin tamamlandığına ilişkin diplomatik notanın ulaştığı tarihte yürürlüğe girecektir.

 

MADDE 39

Protokoller ve Ekler

İşbu Anlaşmanın Ekleri ve Protokolleri bu Anlaşmanın ayrılmaz parçasını oluşturur. Ortak Komite, Ekleri ve Protokolleri tadil etmeyi kararlaştırabilir.

 

MADDE 40

Geçerlilik ve Sona Erme

İşbu Anlaşma sınırsız bir süre için akdedilmiştir.Taraflardan biri, işbu Anlaşmayı, diğer tarafa yazılı bir ihbar göndermek suretiyle feshedebilir. Bu fesih, ihbarın diğer tarafa ulaştığı tarihi izleyen altıncı ayın ilk gününden itibaren geçerlilik kazanır.

 

MADDE 41

Yürürlüğe Giriş

  1. İşbu Anlaşma, Tarafların Anlaşmanın onaylanması için gerekli işlemlerin tamamlandığını diplomatik yollardan birbirlerine bildirmelerini izleyen ikinci ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girecektir.
  2. İşbu Anlaşma, Türkiye Cumhuriyeti’nin yürürlüğe giriş için gerekli iç prosedürünü tamamladığını bildirmesini izleyen ilk ayın ilk gününden itibaren geçici olarak uygulanacaktır.

BUNUN KANITI OLARAK aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler bu Anlaşmayı imzalamışlardır.

İşbu Anlaşma Sofya’da, 11 Temmuz 1998 tarihinde İngilizce dilinde, her ikisi de eşit derecede muteber olmak üzere iki orijinal nüsha olarak yapılmıştır.

_________________________                                                      ___________________________

Türkiye Cumhuriyeti Adına                                                       Bulgaristan Cumhuriyeti Adına