TÜRKİYE LETONYA

SERBEST TİCARET ANLAŞMASI

İÇİNDEKİLER:

• Dibace

• Amaçlar-Madde 1

• Temel Vergiler-Madde 2

• Bölüm I-Sanayi Ürünleri.

• Kapsam-Madde 3

• İthalatta Uygulanan Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler-Madde 4

• Mali Nitelikteki Gümrük Vergileri-Madde 5

• İhracatta Uygulanan Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler-Madde 6

• İthalatta Uygulanan Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

DİBACE

Bir yanda Türkiye Cumhuriyeti (aşağıda bundan böyle “Türkiye” olarak adlandırılacaktır) ve öte yanda Letonya Cumhuriyeti (aşağıda bundan böyle “Letonya” olarak adlandırılacaktır);

Avrupa’daki ekonomik entegrasyon sürecine aktif şekilde katılmak hususundaki niyetlerini hatırda tutarak ve bu süreci güçlendirmenin yollarını ve araçlarını araştırmak hususunda işbirliğinde bulunmaya hazır olduklarını ifade ederek;

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık Kuran Anlaşmayı ve Letonya ile Avrupa Toplulukları arasındaki Serbest Ticaret ve Ticari Konularla İlgili Anlaşmayı, göz önünde bulundurarak;

Bu Anlaşmaya Taraf olanların (bundan böyle “Taraflar” olarak adlandırılacaktır) kendi aralarında ve başlıca ticari ortakları ile geliştirdikleri işbirliğinden kazanılan tecrübeyi dikkate alarak;

Ticaretlerinin ahenkli bir şekilde gelişmesini teşvik etmek ve karşılıklı işbirliğini, bu Anlaşma tarafından kapsanmayan alanlar da dahil olmak üzere, ortak çıkar alanlarında geliştirmek ve çeşitlendirmek ve böylece eşitlik, farklı muamelede bulunmama ve haklar ve vecibeler arasında denge esaslarına dayanan bir çerçeve ve bunu destekleyici bir ortam yaratmak amacıyla harekete geçmek hususundaki arzularını beyan ederek;

Bu amaçla, anılan araçların, özellikle serbest ticaret alanları kurulmasına ilişkin olanların hükümlerine uygun olarak, Taraflar arasındaki ticarette engellerin tedrici bir şekilde ortadan kaldırılmasını amaçlayan hükümler ortaya koymak hususunda kararlı olarak;

Tarafların çok taraflı ticaret sisteminin sürekli uygulanmasındaki karşılıklı çıkarlarını hatırda tutarak ve hükümleri ile araçları dış ticaret politikalarına temel teşkil eden Ticaret ve Tarifeler Genel Anlaşması (GATT)/Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ile ilişkilerini göz önünde tutarak;

Tarafların ticaretin serbestleştirilmesi yönündeki yükümlülükleri ve özellikle DTÖ/GATT’tan kaynaklanan hak ve vecibelerini gözönünde tutarak;

Bu amaçların takibi için aşağıdaki Anlaşmayı (bundan böyle “işbu Anlaşma” olarak adlandırılacaktır) akdetmeye karar vermişlerdir:

MADDE 1

Amaçlar

1. Türkiye ve Letonya, işbu Anlaşma ve GATT 1994 ile DTÖ Anlaşmasının hükümleri ile uyumlu bir şekilde, bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte bir Serbest Ticaret Alanı tesis ederler.
2.  
1. Bu Anlaşmanın amaçları şunlardır:

1. Karşılıklı ticaretin genişletilmesi yoluyla, Taraflar arasındaki ekonomik ilişkilerin ahenkli şekilde gelişmesini teşvik etmek;
2.  
1. Taraflar arasındaki ticarette adil rekabet koşulları yaratmak;
2.  
1. Ticaretteki engellerin kaldırılması suretiyle, dünya ticaretinin ahenkli gelişmesi ve genişlemesine katkıda bulunmak;
2.  
1. Taraflar arasındaki işbirliğini arttırmak.

MADDE 2

Temel Vergiler

1. İşbu Anlaşma kapsamındaki ticari alış-verişler için, Letonya’ya ithal edilecek malların sınıflandırılmasında Letonya’nın Kombine Nomenklatürü uygulanacaktır. Türkiye’ye ithal edilecek malların sınıflandırılmasında Türk Gümrük Tarifeleri uygulanacaktır.
2.  
1. Bu Anlaşma ile tesis edilen aşamalı indirimlere konu olan taraflar menşeli her ürün için uygulanacak temel vergi bu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte taraflarda yürürlükte bulunan MFN vergi olacaktır.
2.  
1. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra, özellikle GATT Uruguay Round sonucunda imzalanan tarife anlaşmasından kaynaklanan nedenlerle, erga omnes bazda tarife indirimi yapılması durumunda, bu indirilmiş vergiler, indirimlerin uygulandığı tarihten itibaren 2 nci Paragrafta belirtilen temel vergilerin yerini alacaktır.
2.  
1. Taraflar, temel vergileri konusunda birbirlerini bilgilendireceklerdir.

BÖLÜM I

SANAYİ ÜRÜNLERİ

MADDE 3

Kapsam

Bu bölüm hükümleri, Ek I de sıralanan ürünler hariç olmak üzere, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 25-97 Fasılları arasında yer alan ürünlere uygulanacaktır.

MADDE 4

İthalatta Uygulanan Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler

 

1. Taraflar arasındaki ticarette, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, ithalata hiçbir yeni gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacaktır.
2.  
1. Taraflar işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, II sayılı Ek’de yer alan ürünler haricinde, birbirlerinden ithalatta uygulanan tüm gümrük vergilerini ve eş etkili vergileri kaldıracaktır.

3. Anlaşmanın II sayılı Ek’inde sıralanan Taraflar menşeli ürünlere uygulanan gümrük vergileri, anılan Ek’de belirtilen şartlar uyarınca kaldırılacaktır.

MADDE 5

Mali Nitelikteki Gümrük Vergileri

Taraflar arasındaki ticarette hiçbir mali nitelikte gümrük vergisi uygulamaya konulmayacaktır. İthalatta uygulanan gümrük vergilerinin kaldırılmasına ilişkin 4 ncü Madde hükümleri mali nitelikteki gümrük vergileri için de geçerli olacaktır.

MADDE 6

İhracatta Uygulanan Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler

1. Taraflar arasındaki ticarette işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ihracata yeni gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacaktır.
2.  
1. III sayılı Ek’de belirtilmiş olup Letonya tarafından en geç 1998 yılı sonunda kaldırılacaklar haricinde, Taraflar arasında ihracatta uygulanan tüm gümrük vergileri ve eş etkili vergiler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte kaldırılacaktır.

MADDE 7

İthalatta Uygulanan Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

 

1. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Taraflar arasındaki ticarette ithalata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiçbir tedbir konulmayacaktır.
2.  
1. Taraflar arasında ithalatta uygulanan tüm miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

MADDE 8

İhracatta Uygulanan Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

1. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, Taraflar arasındaki ticarette ihracata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiç bir tedbir konulmayacaktır.
2.  
1. İhracatta uygulanan miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

MADDE 9

Tekstil Ürünleri Ticareti

Tekstil ürünleri ticaretine ilişkin diğer düzenlemeler Protokol A ile belirlenmiştir.

BÖLÜM II

TARIM, İŞLENMİŞ TARIM VE BALIKÇILIK ÜRÜNLERİ

MADDE 10

Kapsam

1. Bu bölüm hükümleri, Taraflar menşeli tarım, işlenmiş tarım ve balıkçılık ürünlerine uygulanacaktır.
2.  
1. İşbu Anlaşmanın amaçları bakımından “tarım ürünleri” terimi, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 1 ile 24 ncü Fasılları arasında yer alan ürünler ile I sayılı Ek’de sıralanan ürünleri ifade etmektedir.

3. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Taraflar arasındaki ticarette ihracat ve ithalata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiçbir tedbir konulmayacak, var olanlar ise arttırılmayacaktır.

MADDE 11

Taviz Değişimi

1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, tarım politikalarının izin verdiği ölçüde, tarım ürünleri ticaretinin ahenkli bir şekilde gelişmesini teşvik etmeye ve bu meseleyi Ortak Komite’de düzenli olarak tartışmaya hazır olduklarını beyan ederler.
2.  
3. Bu amaca uygun olarak, Protokol B tarım, işlenmiş tarım ve balıkçılık ürünlerinde ticareti kolaylaştırmak amacıyla, Taraflar arasında sonuca bağlanmış tedbirleri içerir.

MADDE 12

Sağlık ve Bitki Sağlığı Tedbirleri

Taraflar, sağlık ve bitki sağlığı konularındaki mevzuatlarını, keyfi olarak, adil olmayan ayrımcılık şeklinde veya aralarındaki ticarete gizli kısıtlama aracı olarak kullanmayacaklardır.

BÖLÜM III

Teşebbüs Hakkı ve Hizmetlerin Arzı

MADDE 13

1. Taraflar, işbu Anlaşmanın kapsamını, bir Tarafın toprakları üzerinde diğer Tarafın şirket kurma hakkını kapsayacak şekilde genişletmenin ve bir Tarafın firmalarının diğer Taraftaki tüketiciye sunacağı hizmeti düzenleyen hükümleri serbestleştirmenin yollarını arayacaklardır.
2.  
1. Taraflar, bu Madde çerçevesindeki ilişkilerinin geliştirilmesi ve derinleştirilmesine yönelik işbirliği imkanlarını Ortak Komite’de tartışacaklardır.

BÖLÜM IV

GENEL HÜKÜMLER

MADDE 14

İç Vergilendirme

1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, Taraflar menşeli benzer ürünler arasında, ister doğrudan doğruya ister dolaylı olarak, farklı muamele yaratan her türlü dahili mali nitelikli tedbir veya uygulamadan kaçınacaklardır.
2.  
3. İhracatçılar, Taraflardan birine ihraç edilmiş bulunan ürünlere konmuş olan doğrudan veya dolaylı vergilerin tutarını aşan bir iç vergi iadesinden yararlanamazlar.

MADDE 15

Başka Anlaşmalar Tarafından Düzenlenen Ticaret İlişkileri

1. İşbu Anlaşma, kendisinin getirdiği ticaret rejimini ve özellikle menşe kuralları hükümlerini olumsuz yönde etkilemedikçe, gümrük birliklerinin, serbest ticaret alanlarının muhafazasına, kurulmasına veya sınır ticareti için düzenlemelere gidilmesine engel teşkil etmeyecektir.
2.  
3. Talep edildiği takdirde, gümrük birliği veya serbest ticaret alanları kuran anlaşmalar hakkında Taraflar arasında Ortak Komite’de danışmalarda bulunulacaktır.

MADDE 16

Yapısal Uyum

1. Taraflar, 4 ncü Madde hükümlerinden sapma teşkil edecek şekilde, istisnai olarak ve sınırlı bir süre için, gümrük vergilerinin yükseltilmesi şeklinde tedbirler alabilirler.
2.  
3. Bu önlemler yalnızca bebek endüstriler veya yeniden yapılanma aşamasında olan ya da özellikle önemli sosyal sorunlara yol açabilecek ciddi güçlükler içerisinde bulunan sektörler bakımından sözkonusu olabilecektir.
4.  
5. Taraflar arasında anılan tedbirler kapsamında, karşı Taraf menşeli ürünlerin ithalinde uygulanabilecek gümrük vergileri, değer üzerinden -ad valorem-
   % 25’i geçemeyecek ve karşı Taraf menşeli ürünler için bir tercih unsuru içerecektir. Sözkonusu tedbirlere tabi ürünlerin toplam ithalat tutarı, 3 ncü Madde ile tanımlanan toplam sanayi ürünleri ithalatının, istatistiklerin temin edilebildiği son yıl itibariyle % 15’ini geçemeyecektir.
6.  
7. Sözkonusu tedbirler, üç yılı aşmayacak bir süre için uygulanacak ve en geç Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren üçüncü yılın sonunda bu tedbirlerin uygulanması sona erecektir.
8.  
9. Bir ürüne uygulanan tüm gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları, eş etkili vergi ve tedbirlerin tamamen kaldırılmasından itibaren üç yıldan fazla bir süre geçtikten sonra, sözkonusu ürüne karşı bu tür bir tedbir getirilemeyecektir.
10.  
11. Taraflar, almayı öngördükleri istisnai tedbirlere ilişkin olarak Ortak Komite’yi bilgilendirecekler ve Taraflardan herhangi birisinin talebi üzerine, sözkonusu tedbirler ile bu tedbirlerin uygulanacağı sektörler konusunda, uygulanmaya başlamalarından önce Ortak Komite’de danışmalarda bulunulacaktır. Anılan tedbirler alınırken, ilgili Taraf, bu madde uyarınca uygulanacak gümrük vergilerinin kaldırılmasına ilişkin bir takvimi Ortak Komite’ye sunacaktır. Sözkonu takvim, bu vergilerin, uygulanmaya başlamalarından itibaren en geç ikinci yıl sonunda başlayacak şekilde, yıllık eşit oranlarda aşamalı olarak kaldırılmasını sağlayacaktır. Ortak Komite farklı bir takvim kararlaştırabilir.

MADDE 17

Damping

Taraflardan biri, işbu Anlaşma kapsamındaki ticari ilişkilerde Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’nın VI ncı Maddesi anlamında damping yapılmakta olduğunu tespit ederse, sözkonusu Taraf anılan uygulamaya karşı, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VI ncı Maddesi ve anılan Maddeye ilişkin uygulama anlaşması tarafından belirlenen kurallara uygun olarak, 21 nci Maddede yer alan koşullar ve belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

MADDE 18

Genel Korunma Önlemleri

Yüksek miktarlarda ve belirli koşullarda ithal edilen bir malın ithalatının,

1. Taraflardan birinin topraklarındaki benzer veya doğrudan rakip ürünlerin yerli üreticileri için ciddi bir zarara, ya da
2.  
3. ekonominin herhangi bir sektöründe veya bir bölgenin ekonomik durumunda ciddi bozulmalara yol açacak güçlüklere,

neden olması veya bunun ihtimal dahilinde olması durumunda, ilgili Taraf, işbu Anlaşmanın 21 nci Maddesi, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının XIX ncu Maddesi ve DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşmasında yer alan koşullara ve belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

MADDE 19

Reeksport ve Ciddi Kıtlık

4 - 8 nci Maddelerin hükümlerine uyulması:

1. ihracatçı Tarafın herhangi bir üründe kendisini ihracat miktar kısıtlamaları, ihracat vergileri veya eş etkili vergi, resim veya tedbirler ile korumakta olduğu bir üçüncü ülkeye re-eksporta yol açmakta ise; veya
2.  
1. ihracatçı Taraf için önem taşıyan bir üründe ciddi bir kıtlığa veya kıtlık tehdidine yol açmakta ise;

ve yukarıda değinilen durumların, ihracatçı Taraf için büyük güçlükler doğurması veya doğurması ihtimalini ortaya çıkarması halinde, bu Taraf 21 nci Maddede yer alan koşul ve usullere göre uygun tedbirleri alabilir. Bu tedbirler ayırım gözetilmeyecek şekilde uygulanacak ve var olmalarını gerektiren sebepler ortadan kalktığında sona erdirilecektir.

MADDE 20

Devlet Tekelleri

Taraflar, 1998 yılı sonuna kadar, ticari nitelikteki her türlü devlet tekelini, Tarafların vatandaşları arasında malların tedariki ve pazarlanması koşulları ile ilgili ayrımcılık yaratmayacak şekilde aşamalı olarak düzenleyeceklerdir. Ortak Komite, bu amacın gerçekleştirilmesi için alınan tedbirlerden haberdar edilecektir.

MADDE 21

Korunma Tedbirlerine Başvurulmasına İlişkin Usul

1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, bu Madde ile belirlenen korunma tedbirleri usullerini uygulamadan önce, aralarındaki görüş farklılıklarını gidermek amacıyla doğrudan danışmalarda bulunacak ve diğer tarafı bilgilendireceklerdir.
2.  
3. 16, 17, 18 ve 19 ncu Maddelerde belirlenen durumlarda korunma tedbirlerine başvurmayı öngören Taraf, konuyu mümkün olan en kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirecektir. İlgili Taraf, durumun etraflı bir şekilde incelenmesi için gerekli bütün bilgileri ve yardımı Ortak Komite’ye sağlayacaktır. Her iki Taraf için de kabul edilebilir bir çözüme ulaşmak amacıyla en kısa zamanda Ortak Komite’de danışmalarda bulunulacaktır.
4.  
5. Sorunun Ortak Komite’ye intikal ettirilmesini izleyen bir ay içerisinde, ilgili Tarafın itiraz edilen uygulamaya ya da bildirilmiş olan güçlüklere son vermemesi veya Ortak Komite’nin soruna ilişkin olarak bir karara varamaması halinde, zarar gören Taraf, sorunun çözümlenmesi için gerekli gördüğü korunma tedbirlerini alabilir.
6.  
7. Alınan korunma tedbirleri en kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirilecektir. Sözkonusu tedbirler, kapsam ve süre bakımından uygulanmalarını gerektiren durumla orantılı olarak sınırlı tutulacak ve uygulanmalarına temel teşkil eden zarar ve güçlükleri aşmayacaklardır. Tedbirlerin seçiminde işbu Anlaşmanın işleyişine en az zarar verecek olanlara öncelik tanınacaktır.
8.  
9. Alınan korunma tedbirleri, koşulların bu tedbirlerin sürmesini haklı çıkarmayacak şekilde değişmesi durumunda hafifletilmelerini ya da kaldırılmalarını teminen, Ortak Komite’de düzenli olarak danışmalara konu kılınacaktır.
10.  
11. 16, 17, 18, 19, 25 ve 26 ncı Maddelerde belirlenen durumlarda, olağandışı koşullar, önceden durum değerlendirmesi yapmayı imkansız kılan ani bir eylem gerektiriyorsa, ilgili Taraf, ortaya çıkan durumu telafi etmekle sınırlı olmak üzere, gerekli ihtiyati tedbirleri uygulayabilir. Tedbirler en kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirilecek ve Taraflar, mümkün olan en kısa sürede Ortak Komite’de danışmalarda bulunacaktır.

MADDE 22

Menşe Kuralları ve Gümrük İdaresinde İşbirliği

1. Menşe kuralları ve idari işbirliği yöntemleri işbu Anlaşmaya ekli Protokol C ile belirlenmiştir.
2.  
3. Taraflar ticarete getirilen formaliteleri mümkün olduğu ölçüde azaltmak gerekliliğini ve bu hükümlerin uygulanmasından doğacak her türlü güçlüğe karşılıklı olarak tatmin edici çözümler bulunması ihtiyacını dikkate alarak, işbu Anlaşmanın 2, 4, 5, 6, 7 ve 8 nci Maddelerinin ve Protokol C’nin hükümlerinin etkin ve ahenkli bir şekilde uygulanmasını sağlamak için, idari işbirliğini ilgilendiren düzenlemeler de dahil olmak üzere uygun önlemleri alacaklardır.

MADDE 23

Genel İstisnalar

Bu Anlaşma, ithalat, ihracat ya da transit halindeki mallar üzerindeki yasak veya kısıtlamaların, kamu ahlakı, kamu düzeni ya da kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki hayatı veya sağlığı ile çevrenin korunması, sanatsal, tarihi ya da arkeolojik değere sahip milli hazinelerin korunması ya da sınai ve ticari mülkiyetin korunması ya da altın ve gümüşe ilişkin kurallar ya da tükenebilir doğal kaynakların korunması gibi nedenlerle uygulanmasına halel getirmeyecektir. Ancak, bu çeşit yasak ya da kısıtlamalar, Taraflar arasındaki ticarette keyfi ayırım yapmayacak ya da gizli kısıtlamalar için bir araç teşkil etmeyecek şekilde uygulanacaktır.

MADDE 24

Ödemeler

Taraflar, malların dolaşımına ilişkin ödemelerde, Uluslararası Para Fonu Anlaşmasının VIII’inci Maddesinde belirtilen koşullar ile uyumlu olarak, ödemeler dengesinin cari işlemler bölümüne ilişkin her türlü muamelenin konvertıbıl dövizler üzerinden serbestçe yapılmasına izin verilmesini taahhüt ederler.

MADDE 25

 

İşletmelere İlişkin Rekabet Kuralları, Devlet Yardımları

 

1. Aşağıdaki hususlar Taraflar arasındaki ticareti etkilediği ölçüde, işbu Anlaşmanın düzgün işleyişi ile bağdaşmaz sayılır:

1. rekabetin önlenmesi, kısıtlanması veya saptırılmasını amaçlayan veya etki itibariyle bu sonucu doğuran tüm işletmelerarası anlaşmalar, işletme birlikleri tarafından alınan kararlar ve ortak uygulamalar;
2.  
3. bir veya birden fazla işletmenin Tarafların topraklarının tümünde veya önemli bir bölümünde sahip oldukları hakim durumu kötüye kullanması;
4.  
5. belirli işletmeleri veya malların üretimini kayırarak rekabeti bozan veya bozma tehlikesi doğuran devlet yardımları. Bu fıkranın hükümleri işbu Anlaşmanın II nci Bölümünde atıfta bulunulan ürünlere uygulanmayacaktır.

1. Her bir Taraf, verilen yardımların toplam miktarı ve dağıtımı hakkında diğer tarafa yıllık rapor sunarak ve talep edildiği taktirde yardım planları hakkında bilgi vererek devlet yardımları alanında şeffaflığı sağlayacaktır. Taraflardan birinin talebi üzerine, diğer Taraf, devlet yardımlarıyla ilgili özel durumlar hakkında bilgi sağlayacaktır.
2.  
3. Türkiye veya Letonya herhangi bir uygulamanın bu maddenin 1 nci paragrafında belirtilen kurallar ile bağdaşmadığını düşünürse, ve:

1. bu uygulamanın, bu Maddenin 3 ncü paragrafında atıfta bulunulan uygulama kuralları ile yeterince ilişkilendirilmemiş olması; veya
2.  
3. böyle kuralların bulunmaması ve bu tür uygulamaların diğer tarafın çıkarlarına önemli zarar vermesi veya zarar tehdidinde bulunması veya yerel endüstriye maddi hasar vermesi durumunda,

sözkonusu Taraf, 21 nci Maddede yer alan koşul ve belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

1. 1 nci paragrafın c) bendine aykırı uygulamalar sözkonusu olduğunda, yukarıda sözü edilen tedbirler, ancak DTÖ/GATT 1994 hükümlerinin bu tedbirlere uygulanabilir olduğu durumlarda ve yalnızca DTÖ/GATT 1994 veya Taraflar arasında DTÖ/GATT 1994’ün gözetiminde oluşturulmuş olan başka bir mekanizma tarafından belirlenen usul ve koşullar çerçevesinde uygulamaya konulabilecektir.
2.  
3. Taraflar, bu Maddenin 3 ncü Paragrafındaki hükümlere halel gelmeksizin, profesyonellik ve iş gizliliğinin gerektirdiği sınırlamaları gözönünde bulundurarak bilgi değişiminde bulunacaklardır.

MADDE 26

Ödemeler Dengesi Güçlükleri

Taraflardan biri, önemli bir ödemeler dengesi güçlüğü içinde veya tehdidi altında bulunduğu takdirde, GATT çerçevesinde konulan şartlara veya Uluslararası Para Fonu Anlaşmasının VIII nci Maddesine uygun olarak, sınırlı bir süre için, ödemeler dengesi açığını kapamak üzere gerekenin ötesinde olmamak koşuluyla, ithalatla ilgili önlemler de dahil olmak üzere, kısıtlayıcı tedbirler alabilirler. Taraflar, mevcut durum hakkında diğer Tarafı derhal haberdar edecek ve tebdirlerin kaldırılmasına yönelik bir takvimi en kısa zamanda diğer tarafa sunacaktır.

MADDE 27

Fikri, Sinai ve Ticari Mülkiyet Haklarının Korunması

1. Taraflar, bu Maddenin ve Ek IV’ün hükümlerine uygun olarak, 1.1.1999 tarihi itibariyle, bu hakların uygulanması için etkili yöntemleri de içerecek şekilde, fikri, sınai ve ticari mülkiyet haklarının uluslararası standartlar düzeyinde ayırım gözetilmeksizin yeterli ve etkin bir şekilde korunmasını sağlayacaklardır.

2. Fikri, sınai ve ticari mülkiyet alanında ticaret koşullarını olumsuz yönde etkileyen sorunların ortaya çıkması halinde, Taraflardan birinin isteği üzerine, karşılıklı olarak tatmin edici bir çözüme ulaşılması amacıyla, Ortak Komite’de acil danışmalarda bulunulacaktır.

MADDE 28

Kamu Alımları

1. Taraflar, kamu alımı piyasalarının ayrım gözetmeksizin ve karşılıklılık çerçevesinde liberalizasyonunu işbu Anlaşmanın arzulanan bir amacı olarak mütalaa ederler.
2.  
1. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren Taraflar, ihalelere katılma konusunda birbirlerinin şirketlerine iç mevzuatları uyarınca diğer ülke şirketlerine tanınandan daha az ayrıcalıklı muamelede bulunmayacaklardır.

MADDE 29

Ortak Komite’nin Kurulması

1. Bu vesile ile, her iki tarafın da temsil edileceği bir Ortak Komite kurulmuştur. Ortak Komite işbu Anlaşmanın idaresinden sorumlu olacak ve Anlaşmanın düzgün bir şekilde uygulanmasını sağlayacaktır.
2.  
3. Taraflar, işbu Anlaşmanın düzgün bir şekilde uygulanması amacıyla, bilgi değişiminde bulunacaklar ve herhangi bir Tarafın talebi üzerine Ortak Komite’de danışmalar gerçekleştireceklerdir. Ortak Komite, Taraflar arasındaki ticaretteki engellerin daha da ileri derecede ortadan kaldırılması olanağını düzenli olarak inceleyecektir.
4.  
5. Ortak Komite, 30 ncu Maddenin 3 ncü paragrafı uyarınca, işbu Anlaşmada öngörülen hallerde kararlar alacaktır. Ortak Komite, diğer konularda tavsiyelerde bulunabilir.

MADDE 30

Ortak Komite’nin Çalışma Usulleri

1. Ortak Komite, işbu Anlaşmanın düzgün bir şekilde uygulanması için, gerekli olduğu takdirde Taraflardan birisinin talebi üzerine ve yılda en az bir defa olmak şartıyla muntazaman toplanacaktır. Her iki Taraf da, bir toplantı düzenlenmesini talep edebilir.
2.  
3. Ortak Komite oy birliği ile karar verecektir.
4.  
5. Bir Tarafın Ortak Komite’deki temsilcisi, bir kararı anayasal gereklerin tamamlanmasına bağlı olarak kabul ettiği takdirde, bu kararda daha geç bir tarih belirtilmemiş ise, bu çekincenin kaldırıldığının bildirildiği tarihte karar yürürlüğe girecektir.
6.  
7. Ortak Komite, kendi çalışma usullerine ilişkin kuralları kabul edecek ve bu kurallar, diğer kuralların yanı sıra, toplantıların düzenlenmesi, Başkanın tayini ve görev süresine dair hükümler de içerecektir.
8.  
9. Ortak Komite, görevlerini yerine getirmekte kendisine yardımcı olmaları için gerekli gördüğü alt komiteler ve çalışma grupları kurulmasına karar verebilir.

MADDE 31

Güvenlik İstisnaları

İşbu Anlaşmada yer alan hükümlerden hiçbiri, Tarafların :

1. temel güvenlik çıkarlarına aykırı olarak bilgi açıklanmasının önlenmesi amacıyla;
2.  
3. temel güvenlik çıkarlarının korunması ya da uluslararası yükümlülükler ya da ulusal politikaların yerine getirilmesi için:

1. silah, mühimmat veya savaş malzemelerinin ticareti ya da askeri bir kuruluşa yönelik doğrudan veya dolaylı diğer mal, malzeme ya da hizmetlerin ticareti ile ilgili olarak; ya da
2.  
3. biyolojik ve kimyasal silahlar ile nükleer silahlar ya da diğer nükleer patlayıcı cihazların yayılmasının engellenmesi ile ilgili olarak; ya da
4.  
5. savaş zamanı ya da savaş tehdidinin oluştuğu diğer uluslararası gerilim zamanlarında

gerekli gördükleri her türlü önlemi almalarını engellemez.

MADDE 32

Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi

1. Taraflar, işbu Anlaşmanın amaçlarına ulaşmak ve bu Anlaşmadan doğan yükümlülüklerini yerine getirmek için gerekli tüm tedbirleri alacaklardır.
2.  
3. Taraflardan biri, diğer Tarafın, işbu Anlaşmadan doğan bir yükümlülüğünü yerine getirmediği kanısına varırsa, 21 nci Maddede belirtilen şartlar ve usuller uyarınca uygun tedbirleri alabilir.

MADDE 33

Geliştirici Hüküm

1. Taraflardan biri işbu Anlaşma ile kurulan ilişkileri, bu Anlaşmanın kapsamadığı alanlara yaymak suretiyle geliştirmenin, Tarafların ekonomilerinin çıkarları bakımından yararlı olacağı görüşünü taşıdığı takdirde, diğer Tarafa gerekçeli bir talep sunacaktır. Taraflar, Ortak Komiteye, bu talebi incelemesi ve uygun görmesi halinde kendilerine tavsiyelerde bulunması talimatını verebilirler.
2.  
1. 1 nci paragrafta atıfta bulunulan usul sonucu mutabakata varılan Anlaşmalar, Tarafların iç hukuk usulleri çerçevesinde onay veya kabul işlemlerine tabi olacaktır.

MADDE 34

Tadilatlar

29 ncu Maddenin 3 ncü paragrafında atıfta bulunulanlar dışında kalan ve Ortak Komite tarafından onaylanan Anlaşmaya ilişkin tadilatlar, iç hukuklarına uygun bir şekilde onaylanmaları veya kabul edilmeleri için Taraflara sunulacak ve 37 nci madde hükümlerine uygun olarak yürürlüğe girecektir.

MADDE 35

Protokoller ve Ekler

İşbu Anlaşmanın Protokol ve Ekleri, işbu Anlaşmanın ayrılmaz parçasını oluşturur. Ortak Komite, 30 ncu Maddenin 3 üncü paragraf hükümleri uyarınca Protokol ve Ekleri tadil etmeyi kararlaştırabilir.

MADDE 36

Geçerlilik ve Sona Erme

 

Taraflar, işbu Anlaşmanın feshini diğer tarafa yazılı olarak ihbar edebilir. İşbu Anlaşma ihbar tarihinden altı ay sonra yürürlükten kalkar.

MADDE 37

Yürürlüğe Giriş

İşbu Anlaşma, her iki tarafın da Anlaşmanın onaylanması için gerekli işlemlerin tamamlandığını bildiren diplomatik notlardan ikincisinin alındığı tarihi izleyen ikinci ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girecektir.

BUNUN KANITI OLARAK aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler bu Anlaşmayı imzalamışlardır.

İşbu Anlaşma, Ankara’da, 16 Haziran 1998 tarihinde eşit derecede muteber iki İngilizce kopya olarak yapılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Adına Letonya Cumhuriyeti Adına