TÜRKİYE-SLOVAK CUMHURİYETİ

SERBEST TİCARET ANLAŞMASI

(Yürürlüğe giriş: 1 Eylül 1998)

DİBACE

Türkiye Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti (bundan böyle Taraflar olarak adlandırılacaklardır);

Ekonomik ilişkilerine temel teşkil eden pazar ekonomisi ilkelerine ve Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması 1994 (GATT 1994) kapsamındaki anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklere bağlılıklarını teyid ederek;

Uluslararası ekonomik bütünleşme sürecine etkin olarak katılmaları hususunda ortak arzularını göz önünde bulundurarak;

Bu amaçla, Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması 1994 hükümlerine uygun olarak karşılıklı ticaretin tümünde engellerin büyük bölümünün tedricen ortadan kaldırılması konusunda kararlı olarak;

Bir yanda Slovak Cumhuriyeti, öte yanda Avrupa Toplulukları ve Üye Ülkeleri arasında ortaklık kuran Avrupa Anlaşmasından ve Avrupa Ekonomik Topluluğu ile Türkiye Cumhuriyeti arasında ortaklık kuran Anlaşmadan, bunun Katma Protokolünden ve Gümrük Birliği’nin son aşamasının uygulanmasına ilişkin AT-Türkiye Ortaklık Konseyi Kararlarından doğan hak ve yükümlülüklerini gözönünde tutarak ;

İşbu Anlaşmanın, ekonomik ilişkilerin ve özellikle ticari, yatırım, ekonomik ve teknolojik işbirliğinin gelişmesi yönünde yeni bir ortam yaratacağına inanarak;

Aşağıdaki gibi anlaşmışlardır.

MADDE 1

Amaçlar

1. Taraflar, işbu Anlaşmanın hükümleri uyarınca ve GATT 1994 ve özellikle GATT 1994’ün XXIV’üncü Maddesi çerçevesinde, 1 Ocak 2001 yılında tamamlanacak bir geçiş dönemi sonunda, kademeli olarak, ikili ticaretlerinin büyük kısmını kapsayacak şekilde bir serbest ticaret alanı tesis edeceklerdir.
2. Bu anlaşmanın amaçları şunlardır:
   1. Karşılıklı ticaretin genişletilmesi yoluyla, Taraflar arasındaki ekonomik ilişkilerin ahenkli şekilde gelişmesini ve bu suretle Tarafların ekonomik faaliyetlerinin gelişimini teşvik etmek;
   2. Taraflar arasındaki ticaret için adil rekabet koşullarını yaratmak;
   3. Ticaretteki engellerin kaldırılması suretiyle, dünya ticaretinin ahenkli gelişmesi ve genişlemesine katkıda bulunmak;
   4. Tarafların karşılıklı menfaatlerinin bulunduğu alanlarda işbirliğini teşvik etmek.

    

BÖLÜM I

SANAYİ ÜRÜNLERİ

MADDE 2

Kapsam

Bu bölüm hükümleri Taraf ülkeler menşeli sanayi ürünlerine uygulanacak olup işbu Anlaşmanın amaçları bakımından, “sanayi ürünleri” deyimi işbu Anlaşmanın I sayılı Ek’inde yer alan ürünler hariç olmak üzere, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 25 ila 97’nci fasılları arasında yer alan ürünler anlamındadır.

MADDE 3

İthalat Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler

1. Taraflar arasındaki ticarette, ithalata hiçbir yeni gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacaktır.
2. İthalatta uygulanan gümrük vergileri işbu Anlaşmanın 1 sayılı Protokol hükümlerine uygun olarak kaldırılacaktır.
3. Taraflar, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte, kendi aralarındaki ithalatta gümrük vergilerine eş etkili tüm vergileri kaldıracaktır.

MADDE 4

Temel Vergiler

1. İşbu Anlaşma ile tesis edilen aşamalı indirimlere konu olan her ürün için uygulanacak temel vergiler, 1 Ocak 1996 tarihinde yürürlükte bulunan En Fazla Müsadeye Mazhar Ülkelere uygulanan vergi oranlarıdır.
2. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra, “erga omnes” bazda tarife indirimi yapılması durumunda, indirimlerin uygulandığı tarihten itibaren, bu indirilmiş vergiler 1’inci Paragrafta belirtilen temel vergilerin yerini alacaktır.
3. İşbu Anlaşmanın 1 sayılı Protokol’ü ve 2’nci Paragrafın hükümlerine uygun olarak hesaplanan indirilmiş vergiler, ilk ondalık kesirin tam sayıya yuvarlanması yoluyla uygulanacaktır.
4. Taraflar, ulusal temel gümrük vergileri oranları konusunda, 2’nci Paragrafın hükümlerini dikkate alarak birbirlerini bilgilendireceklerdir.

MADDE 5

Mali Nitelikteki Gümrük Vergileri

3’üncü Madde hükümleri aynı zamanda mali nitelikteki gümrük vergilerine de uygulanacaktır.

MADDE 6

İhracat Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler

1. Taraflar arasındaki ticarette yeni ihracat gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacaktır.
2. Taraflar, kendi aralarında, ihracatta tüm gümrük vergileri ve eş etkili vergileri işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldıracaklardır.

MADDE 7

İthalat Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

1. Taraflar arasındaki ticarette, ithalata hiçbir yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili tedbir konulmayacaktır.
2. İşbu Anlaşmanın II sayılı Ek’inde belirtilenler dışında kalan Taraf ülkeler menşeli ürünlerin ithalatında uygulanan tüm miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

MADDE 8

İhracat Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

1. Taraflar arasındaki ticarette ihracata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiç bir tedbir konulmayacaktır.
2. Taraf ülkeler menşeli ürünlerin ihracatında uygulanan tüm miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

BÖLÜM II

TARIM ÜRÜNLERİ

MADDE 9

Kapsam

Bu bölüm hükümleri, taraf ülkeler menşeli tarım ürünlerine uygulanacak olup işbu Anlaşmanın amaçları bakımından “tarım ürünleri” terimi, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 1-24’üncü fasılları içinde yer alan ve I sayılı Ek’te sıralanan ürünler anlamındadır.

MADDE 10

Taviz Değişimi

Taraflar, işbu Anlaşmanın 2 sayılı Protokol’ün eklerinde belirtilen tavizleri, sözkonusu Protokol ve bu Bölüm hükümlerine uygun olarak birbirlerine tanıyacaklardır.

MADDE 11

Tavizler ve Tarım Politikaları

1. Bu Madde ile tanınan tavizlere halel gelmeksizin, 1’inci Paragraf hükümleri, tarafların tarım politikalarını uygulamalarını ya da bu politikalar çerçevesinde alacakları önlemleri herhangi bir şekilde kısıtlamayacaktır. Taraflar, izledikleri tarım politikalarında, işbu Anlaşma ile belirlenen tarım ürünleri ticaretine ilişkin koşulları etkileyebilecek nitelikteki değişiklikleri birbirlerine mümkün olan en kısa sürede bildireceklerdir. Böyle durumlarda, Taraflardan birisinin talebi üzerine, durumu incelemek üzere hemen danışmalarda bulunulacaktır.
2. İşbu Anlaşmanın 2 sayılı Protokolünün hükümlerinin düzgün bir şekilde uygulanması ve tarım ürünlerinde birbirlerine daha fazla taviz verme imkanlarının sağlanması amacıyla Taraflar, karşılıklı avantaj ve karşılıklılık temelinde Ortak Komite’nin bünyesinde düzenli danışmalarda bulunacaklardır.

MADDE 12

Sağlık ve Bitki Sağlığı Tedbirleri

1. Taraflar sağlık ve bitki sağlığı tedbirlerini, WTO’nun “Sağlık ve Bitki Sağlığı Tedbirlerinin Uygulanmasına Dair Anlaşma” hükümlerine uygun olarak tatbik edeceklerdir.
2. Taraflar veterinerlik, bitki sağlığı ve sağlık konularındaki mevzuatlarını, taraflar arasında keyfi, adil olmayan ve ayrımcılık yaratacak şekilde veya aralarındaki ticarette gizli kısıtlama aracı olarak kullanmayacaklardır.

BÖLÜM III

GENEL HÜKÜMLER

MADDE 13

Ürünlerin Sınıflandırılması

1. Slovak Cumhuriyeti’ne ithal edilen malların sınıflandırılmasında Slovak Gümrük Tarifesi uygulanacaktır.
2. Türkiye’ye ithal edilecek malların sınıflandırılmasında Türk Gümrük Tarifesi uygulanacaktır.
3. Taraflarca yeni tarife maddelerinin oluşturulması da dahil olmak üzere, ithal malların sınıflandırılmasında yapılacak herhangi bir değişiklik, işbu Anlaşmanın 1 ve 2 sayılı Protokollerinde tesis edilen liberasyom listelerini ve ve tavizleri olumsuz yönde etkilemeyecektir.

MADDE 14

Menşe Kuralları ve Gümrük idaresinde İşbirliği

1. Menşe kuralları ve bununla ilgili idari işbirliği yöntemleri, işbu Anlaşmanın 3 sayılı Protokolünde yer almaktadır.
2. İşbu Anlaşmanın Tarafları, Ortak Komite tarafından düzenli gözden geçirmeler ve idari işbirliğini ilgilendiren düzenlemeler dahil olmak üzere, ticarete getirilen formalitelerin mümkün olduğu ölçüde azaltılması, bu hükümlerin uygulanmasından doğacak her türlü güçlüğe karşılıklı olarak tatmin edici çözümler bulunması ve işbu Anlaşmanın 3 sayılı Protokolü hükümleri ile işbu Anlaşmanın 3 ila 8, 15 ve 27’nci Maddelerinin etkin ve ahenkli bir şekilde uygulanmasını sağlamak için uygun önlemleri alacaklardır.

MADDE 15

İç Vergilendirme

1. Taraflar, bir Taraf menşeli ürünler ile diğer taraf menşeli benzer ürünler arasında, ister doğrudan ister dolaylı olarak, ayrımcılık yaratacak iç mali vergi niteliğindeki her türlü tedbir veya uygulamadan kaçınacaklardır.
2. Taraflardan birinin ülkesine ihraç edilen ürünler, bu ürünlere uygulanan doğrudan veya dolaylı vergilerin tutarını aşan bir iç vergi iadesinden yararlanamaz.

MADDE 16

Genel İstisnalar

İşbu Anlaşma, kamu ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliği; insan, hayvan ve bitki sağlığı ve hayatınının korunması için gerekli çevre koşulları dahil insan, hayvan ve bitki sağlığı ve hayatının korunması; sanatsal, tarihi veya arkeolojik değer taşıyan ulusal hazinelerin korunması; sınai mülkiyetin korunması; veya altın ya da gümüşe ilişkin kurallar; veya tükenebilir doğal kaynakların korunması gerekçeleriyle malların ithaline, ihracına veya transit geçişine getirilecek yasaklama veya kısıtlamalara engel teşkil etmeyecektir. Ancak, bu kısıtlama veya yasaklamalar, keyfi bir ayırım vesilesi oluşturmayacak veya Taraflar arasında ticareti gizli olarak kısıtlamak amacıyla kullanılmayacaktır.

MADDE 17

Güvenlik İstisnaları

İşbu Anlaşmada yer alan hükümlerden hiçbiri, Taraflardan birinin aşağıdaki amaçlarla gerekli görülen herhangi bir önlemi almasını engellemez:

1. Temel güvenlik çıkarları aleyhindeki bilginin açıklanmasının önlenmesi;
2. Temel güvenlik çıkarlarının korunması ya da uluslararası yükümlülükler veya ulusal politikaların yerine getirilmesi için:
   1. Spesifik olarak askeri amaçlı olmayan ürünlerde rekabet koşullarını bozmaması şartıyla, silah, mühimmat veya savaş malzemelerinin ticareti ya da askeri bir kuruluşa yönelik doğrudan veya dolaylı diğer mal, malzeme ya da hizmetlerin ticareti ile ilgili olarak, ya da
   2. Biyolojik ve kimyasal silahlar ile nükleer silahlar ya da diğer nükleer patlayıcı cihazların yayılmasının engellenmesi ile ilgili olarak; ya da
   3. Savaş zamanı ya da diğer ciddi uluslararası gerilim zamanlarında.

    

MADDE 18

Devlet Tekelleri

1. Taraflar, 1 Temmuz 1999 tarihine kadar, ticari nitelikteki her türlü devlet tekelinin, Tarafların vatandaşları arasında malların satın alınması ve pazarlanması koşulları ile ilgili ayrımcılık yaratmayacak şekilde düzenlenmesini temin ederler.
2. Bu Madde hükümleri, Tarafların yetkili makamlarınca doğrudan veya dolaylı olarak yönetilen, belirlenen veya taraflar arasındaki ithalat ve ihracatı veya iç pazarlardaki satışları önemli ölçüde etkileyen tüm gerçek veya tüzel kişilere uygulanacaktır. Bu hükümler aynı şekilde, devlet tarafından yetkilendirilmiş başka kurumların diğer tekellerine de uygulanacaktır.

 

MADDE 19

Ödemeler

1. İşbu Anlaşma çerçevesinde, Taraflar arasındaki ticari işlemlerle ilgili olarak konvertibl dövizlerle yapılan ödemeler ve alacaklının mukim olduğu Taraf ülkeye yapılacak bu tür bir ödeme transferi her tür kısıtlamadan muaf olacaktır.
2. Taraflar, işbu anlaşma çerçevesinde, kendi topraklarında mukim bir kişinin katıldığı ticari işlemleri kapsayan kısa ve orta vadeli kredilerin tahsisine, geri ödemesine veya kabulüne herhangi bir kambiyo veya idari kısıtlama getirmekten kaçınacaklardır.
3. 2’nci Paragraf hükümlerine ters düşmeyecek şekilde, mal hareketine ilişkin cari ödemelere getirilen her tedbir Uluslararası Para Fonu Anlaşmasının VIII’inci Maddesiyle getirilen koşullarla uyum halinde olacaktır.

 

MADDE 20

İşletmelere İlişkin Rekabet Kuralları

1. Aşağıdaki hususlar Taraflar arasındaki ticareti etkilediği ölçüde, işbu Anlaşmanın düzgün şekilde işlemesi ile bağdaşmaz sayılır:
   1. Rekabetin önlenmesi, kısıtlanması veya saptırılmasını amaçlayan veya etki itibariyle bu sonucu doğuran tüm işletmeler arası anlaşmalar, işletme birlikleri tarafından alınan kararlar ve işletmelerarası ortak uygulamalar;
   2. Bir veya birden fazla işletme tarafından Tarafların topraklarının tümünde veya bunun önemli bir bölümünde sahip oldukları hakim durumun kötüye kullanılması;
2. 1’inci Paragraf hükümleri kamu işletmelerini ve Tarafların özel veya ayrıcalıklı haklar tanıdıkları işletmeleri de içerecek şekilde tüm işletmelerin faaliyetlerine uygulanacaktır.

   1’inci Paragraf hükümleri, genel ekonomik çıkarlara ilişkin hizmetleri yürütmekle görevlendirilen veya gelir yaratıcı tekel niteliğindeki işletmelere, onlara tevdi edilen kamu görevlerini yerine getirme performanslarını kanunen veya fiillen engellemediği sürece uygulanacaktır.

3. 1’inci Paragraf’ın (a) bendinde yer alan hükümler, II’nci Bölüm kapsamındaki ürünlere ilişkin ulusal piyasa düzeninin ayrılmaz bir parçasını teşkil eden anlaşma, karar ve uygulamalara tatbik edilmeyecektir.
4. Taraflardan biri, cari bir uygulamanın bu madde hükümleriyle uyumlu olmadığı ve bu tür bir uygulamanın sözkonusu Tarafın çıkarlarına önemli bir zarar verdiği veya zarar tehdidi doğurduğu veya yerel sanayiine maddi bir hasar verdiği kanaatindeyse, 30’uncu Maddede öngörülen usul ve şartlar çerçevesinde uygun tedbirleri alabilir.

 

MADDE 21

Devlet Yardımları

1. Bir Tarafça, belirli işletmeleri veya malların üretimini kayırarak rekabeti bozacak veya bozma tehlikesi yaratacak şekilde devlet kaynaklarından yapılan her çeşit yardım, Taraflar arasındaki ticareti etkilediği ölçüde işbu Anlaşmanın düzgün işlemesi ile bağdaşmaz sayılacaktır.
2. 1’inci Paragraf hükümleri II’nci Bölüm kapsamındaki ürünlere uygulanmayacaktır.
3. Taraflar devlet yardımları alanında, şeffaflığı teminen, Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşması ve GATT 1994 hükümlerine uygun olarak, her bir Taraf, diğer Tarafın talebi üzerine yardım programları ve devlet yardımlarına ilişkin özel durumlar hakkında bilgi sağlayacaktır.
4. Bir Taraf, tarım da dahil olmak üzere belirli bir uygulamanın

- 1’inci Paragraf hükümleri ile bağdaşmaz olduğunu ve;

- bu tür bir uygulamanın sözkonusu Tarafın çıkarlarına önemli bir zarar verdiğini veya zarar verme tehlikesi doğurduğunu veya yerel sanayiine maddi bir hasar verdiğini düşünüyorsa,

30’uncu Maddede öngörülen usul ve şartlar dairesinde uygun tedbirleri alabilir. Bu tür uygun tedbirler ancak, Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşması ve GATT 1994 ile getirilen usul ve şartlara ve ithalatçı Tarafın ilgili iç mevzuatına uygun olarak alınabilir.

 

MADDE 22

Kamu Alımları

1. Taraflar, kamu alımları piyasalarının liberalizasyonunu işbu Anlaşmanın bir amacı olarak mütalaa ederler.
2. Taraflar, kamu alımlarına ilişkin mevzuatlarını, WTO bünyesinde imzalanmış bulunan Kamu Alımları Anlaşması hükümleri ve bu anlaşmaya taraf olanların Anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerine uygun olarak, en geç geçiş döneminin sonuna kadar olan süre zarfında, diğer Tarafın müteşebbislerinin ihalelere girme sürecine katılmalarını temin edecek şekilde aşamalı bir şekilde geliştireceklerdir.
3. Ortak Komite, bu Maddenin amaçlarına ulaşılması için kaydedilen gelişmeleri inceler ve piyasaya serbest girişin, şeffaflığın ve kamu alımları pazarının karşılıklı olarak açılmasını teminen 2’nci Paragraf hükümlerinin uygulanmasına yönelik pratik yöntemler önerebilir.
4. 3’üncü Paragrafta atıfta bulunulan inceleme sırasında Ortak Komite özellikle uluslararası ilişkilerde bu alanda kaydedilen gelişmeler ışığında, 2’nci Paragrafta bahsekonu pazar açılmasının kapsamını genişletme imkanlarını değerlendirebilir.
5. Taraflar, WTO çerçevesinde müzakere edilen ilgili anlaşmalara katılmak için çaba sarfedeceklerdir.

 

MADDE 23

Standartlar

1. Tarafların, standartlar veya teknik düzenlemeler ve ilgili önlemlere ilişkin hak ve yükümlülükleri, WTO kapsamındaki Ticarette Teknik Engeller Anlaşması çerçevesinde düzenlenecektir.
2. Her bir Taraf, diğer Tarafın talebi üzerine, standartlara ilişkin olarak alınan tedbirlerle ilgili özel durumlar hakkında bilgi sağlayacaktır.
3. Taraflar ticarette teknik engellerin azaltılması amaçlarlar. Bu sonuca ulaşmak amacıyla, WTO bünyesindeki Ticarette Teknik Engeller Anlaşmasındaki tavsiyelerin ruhuna uygun olarak Taraflar, şartlar elverdiğinde “uygunluk değerlendirmesi” alanında karşılıklı tanıma anlaşmalarının tamamlanmasını teminen müzakerelere gireceklerdir.

 

MADDE 24

Damping

Taraflardan biri, işbu Anlaşma kapsamındaki ticari ilişkilerde GATT 1994’ün VI’ncı Maddesi anlamında damping yapılmakta olduğunu tespit ederse, bu uygulamaya karşı, GATT 1994’ün VI’ncı Maddesine ve GATT 1994’ün VI’ncı Maddesinin uygulanmasına dair Anlaşmayla belirlenen kurallara uygun olarak, 30’uncu Maddede yer alan koşullar ve belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

MADDE 25

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması

1. Taraflar, fikri mülkiyet haklarının yeterli, etkin ve ayırım gözetilmeksizin, bu hakların verilmesi ve tatbik edilmesine ilişkin önlemler de dahil olmak üzere, korunmasını sağlayacaklardır. Söz konusu haklar için sağlanan koruma, gerektiği takdirde, 1998 yılı sonundan önce, işbu Anlaşmanın III sayılı Ek’inde sayılan çok taraflı anlaşmalar ile belirlenen spesifik standartlara tekabül edecek düzeye ulaşılacak şekilde geliştirilecektir.
2. İşbu Anlaşmanın amaçları bakımından, “fikri mülkiyetin korunması” müzik eserleri, bilgisayar programları, veri tabanları, görüntü ve ses kayıtlarını da içerecek şekilde özgün edebi, bilimsel ve sanat eserlerinde telif ve komşuluk haklarını, ticari markaları, coğrafi işaretleri, sınai tasarımları, patentleri, entegre devrelerin topoğrafyalarını, “know-how”ı da içerecek şekilde bilgilerin gizliliğini ve yeni bitki türlerinin korunmasını kapsamaktadır.
3. Taraflar, fikri mülkiyet hakları konusunda işbirliği yapacaklardır. Taraflar, bir tarafın talebi üzerine, bu konularda ve özellikle fikri mülkiyetin uyumlaştırılması, idaresi ve yürütülmesine yönelik mevcut ya da gelecekteki uluslararası konvansiyonlara ilişkin faaliyetleri ve Dünya Ticaret Örgütü, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü gibi uluslararası örgütlerin yanı sıra fikri mülkiyeti ilgilendiren konularda diğer ülkeler ile ilişkilerine ilişkin faaliyetleri ile bağlantılı olarak uzman düzeyinde danışmalarda bulunacaklardır.

MADDE 26

Genel Korunma Önlemleri

Yüksek miktarlarda ve belirli koşullarda ithal edilen bir malın ithalatının,

1. İthalatçı Tarafın topraklarındaki benzer veya doğrudan rakip ürünlerin yerli üreticileri için ciddi bir zarara, veya;
2. Ekonominin herhangi bir sektöründe veya bir bölgenin ekonomik durumunda ciddi bozulmalara yol açacak güçlüklere,

neden olması veya zarar tehdidi yaratması durumunda, ilgili Taraf, 30’uncu Maddede yer alan koşullara ve belirlenen usullere göre uygun tedbirler alabilir.

MADDE 27

Yapısal Uyum

1. Taraflardan herhangi biri, 3’üncü Madde hükümlerinden sapma olarak, istisnai ve sınırlı bir süre için gümrük vergilerinin yükseltilmesi şeklinde tedbir alabilir.
2. Bu önlemler yalnızca bebek endüstriler veya yeniden yapılanma sürecinde olan ya da özellikle önemli sosyal sorunların ortaya çıkmasına neden olabilecek ciddi güçlükler içerisinde bulunan sektörler bakımından sözkonusu olabilecektir.
3. Taraflardan birinde sözkonusu tedbirler kapsamında ithalatta uygulanabilecek gümrük vergileri, diğer Taraftan yapılan ithalatta değer üzerinden -ad valorem- % 25’i geçemeyecek ve Taraf ülkeler menşeli ürünler için gümrük vergilerinde bir tercih unsuru bulunacaktır. Sözkonusu tedbirlere tabi ürünlerin toplam ithalat tutarı, I. Bölüm ile tanımlanan toplam sanayi ürünleri ithalatının, istatistiklerin temin edilebildiği son yıl itibariyle % 15’ini geçemeyecektir.
4. Sözkonusu tedbirler 3 yılı aşmayacak bir süre için uygulanabilir. Bu tedbirlerin uygulanması en geç, bu anlaşmada yer alan geçiş döneminin sonunda bitecektir.
5. Bir ürüne uygulanan tüm gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları, eş etkili vergi ve resimler ile eş etkili tedbirlerin tamamen kaldırılmasından itibaren 3 yıldan fazla bir süre geçtikten sonra, sözkonusu ürüne karşı bu tür tedbirler getirilemeyecektir.
6. İlgili Taraf, alacacağı istisnai tedbirlere ilişkin olarak Ortak Komite’yi bilgilendirecek ve diğer Tarafın talebi üzerine, sözkonusu tedbirler ve bu tedbirlerin uygulanacağı sektörler konusunda, tedbirlerin uygulanmasından önce Ortak Komite’de danışmalarda bulunur. İlgili Taraf sözkonusu tedbirleri alırken, bu madde uyarınca uygulanacak gümrük vergilerinin kaldırılması için Ortak Komite’ye bir takvim sunacaktır. Sözkonusu takvim, bu vergilerin en geç, uygulanmaya konmalarını takip eden ikinci yıldan itibaren eşit oranlarla aşamalı olarak kaldırılmasını sağlayacaktır. Ortak Komite farklı bir takvimi kararlaştırabilir.

 

MADDE 28

Reeksport ve Ciddi Kıtlık

6 ve 8’inci Maddelerin hükümlerine uyulması, bir üründe,

1. İhracatçı Tarafın bahis konusu üründe kendisini ihracat miktar kısıtlamaları, ihracat vergileri veya eş etkili vergi ve resimler ile korumakta olduğu bir üçüncü ülkeye re-eksporta yol açmakta ise; veya,
2. İhracatçı Taraf için önem taşıyan bu üründe ciddi bir kıtlığa veya kıtlık tehdidine yol açmakta ise,

ve yukarıda değinilen durumların, ihracatçı Taraf için büyük güçlükler doğurması veya doğurması ihtimalini ortaya çıkarması halinde, bu Taraf 30’uncu Maddede yer alan koşul ve usullere göre uygun tedbirleri alabilir. Bu önlemler ayırım gözetilmeyecek şekilde uygulanacak ve var olmalarını gerektiren sebepler ortadan kalktığında sona erdirilecektir.

MADDE 29

Yükümlülüklerin yerine getirilmesi

1. Taraflar, işbu Anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gerekli tüm tedbirleri alırlar. Taraflar, işbu Anlaşma ile belirlenen amaçlara ulaşılmasını gözeteceklerdir.
2. Bir Taraf, diğer Tarafın, işbu Anlaşmadan doğan bir yükümlülüğünü yerine getirmediği kanısına varırsa, 30’uncu Madde ile belirtilen şartlar ve usuller uyarınca uygun tedbirleri alabilir.

MADDE 30

Korunma Tedbirlerini Uygulama Usulü

1. Taraflardan biri, 26’ncı Maddede belirtilen sorunları doğurabilecek malların ithalatını, ticaret akımının gelişimi ile ilgili olarak hızlı bilgi sağlamaya yönelik bir idari prosedüre tabi tutarsa, diğerini bu konuda bilgilendirecektir.
2. Taraflar, 24, 26 ve 28’inci Maddelerde belirlenen durumlarda belirtilen önlemlerin alınmasında ya da Paragraf 3(a), 3(e) ve 3(f)’nin uygulandığı durumlarda, her iki taraf için de kabul edilebilir bir çözüm bulunabilmesi amacıyla, Ortak Komite’ye en kısa zamanda gerekli bütün bilgileri sağlayacaktır.

   İşbu Anlaşmanın işleyişine en az zararlı olan önlemlere öncelik verilecektir.

   Koruma önlemleri en kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirilecek ve bu önlemler, koşulların izin verdiği ölçüde ve en kısa zamanda kaldırılmalarını sağlayacak bir takvim belirlenmesi amacıyla, Ortak Komite’de düzenli danışmalara tabi olacaktır.

3. 2’nci Paragrafın uygulanmasıyla ilgili olarak, aşağıdaki hükümlere başvurulacaktır:
   1. Madde 20 ve 21 hükümleri bakımından ilgili Taraf, durumu incelemek ve uygun olduğunda sözkonusu uygulamayı ortadan kaldırmak amacıyla Ortak Komite’ye gerekli tüm yardımı yapacaktır. Tedbir alan Taraf, Ortak Komitece belirlenen süre içerisinde sözkonusu uygulamayı sona erdiremez veya Ortak Komite konunun kendine intikalinden itibaren 30 gün içerisinde bir uzlaşmaya varamazsa, etkilenen Taraf söz konusu uygulamadan doğan güçlükleri aşmak amacıyla uygun tedbirleri alabilir.
   2. Madde 24 hükümleri bakımından, ithalatçı Taraf yetkilileri bir soruşturma başlatır başlatmaz, Ortak Komite, damping davası hakkında bilgilendirilecektir. Konunun Ortak Komite’ye intikal ettirilmesinden sonra 30 gün içerisinde GATT 1994’ün VI’ncı Maddesi anlamında damping uygulamasına son verilememesi veya başka bir tatmin edici çözümün bulunamaması halinde, ithalatçı Taraf uygun tedbirleri alabilir.
   3. Madde 26 hükümleri bakımından, bu Maddede atıfta bulunulan durumlardan kaynaklanan güçlükler, sözkonusu güçlüklerin sona erdirilmesine yönelik kararları alabilecek olan Ortak Komite’ye incelenmek üzere intikal ettirilecektir.

      Sorunun Ortak Komite’ye intikal ettirilmesini izleyen 30 gün içerisinde, Ortak Komite veya ihracatçı Taraf tarafından söz konusu güçlüklerin sona erdirilmesine yönelik bir karar alınamamış olması, ya da diğer tatmin edici bir çözüm bulunamamış olması halinde, ithalatçı Taraf, güçlüklerin giderilmesi için uygun tedbirleri alabilir. Sözkonusu tedbirler, ortaya çıkan güçlüklerin çözümlenmesi için ihtiyaç duyulan kapsamı aşmamalıdır.

   4. Madde 28 hükümleri bakımından, bu Maddede atıfta bulunulan durumdan kaynaklanan güçlükler, incelenmek üzere Ortak Komite’ye intikal ettirilecektir. Ortak Komite, söz konusu güçlükleri sona erdirmeye yönelik olarak herhangi bir karar alabilir. Ortak Komite’nin konunun intikal ettirildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde böyle bir kararı almaması halinde, ihracatçı taraf, söz konusu ürünlerin ihracatında uygun önlemleri uygulayabilir.
   5. Madde 29 hükümleri bakımından ilgili Taraf, danışmaların tamamlanmasından veya diğer tarafa bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 3 aylık sürenin geçmesinden sonra uygun tedbirleri alabilir.
   6. Önceden durum değerlendirmesi yapılmasını ya da bilgilendirmeyi imkansız kılan olağandışı koşulların ivedi bir tedbir alınmasını gerektirmesi halinde, Taraflardan herbiri, kim etkileniyorsa, 24, 26 ve 28’inci Maddelerde belirlenen durumlardan herhangi birisiyle ilgili olarak, ortaya çıkan durumu telafi etmekle sınırlı olmak üzere, gerekli ihtiyati ve geçici tedbirleri uygulayabilir. Söz konusu tedbirler Ortak Komite’ye derhal bildirilecektir.

 

MADDE 31

Ödemeler Dengesi Güçlükleri

1. Taraflar, ödemeler dengesi güçlüğü nedeniyle ithalata uygulunan tedbirler de dahil olmak üzere her türlü kısıtlayıcı tedbir koymaktan kaçınmaya gayret edeceklerdir.
2. Taraflardan birinin, önemli bir ödemeler dengesi güçlüğü içinde veya tehdidi altında bulunması halinde, GATT 1994 çerçevesinde belirlenen koşullara veya Uluslararası Para Fonu Anlaşması’nın VIII’inci Maddesine uygun olarak, sınırlı bir süre için, ödemeler dengesi açığını kapamak amacıyla, ithalatla ilgili önlemler de dahil olmak üzere ve gerekenin ötesinde olmamak koşuluyla kısıtlayıcı tedbirler alabilirler. Alınan tedbirler, ödemeler dengesi güçlükleri düzeldikçe aşamalı olarak azaltılacak ve şartlar varlıklarını artık haklı kılmadığı zaman kaldırılacaktır. İlgili Taraf sözkonusu tedbirlerin devreye sokulduğu hususunda karşı Tarafı derhal bilgilendirecek ve mümkün olduğunda bu tedbirlerin kaldırılmasına ilişkin takvimi diğer tarafa bildirecektir.

 

MADDE 32

Geliştirici Hüküm

1. Taraflardan biri işbu Anlaşma ile kurulan ilişkileri, bu Anlaşmanın kapsamadığı alanlara yaymak suretiyle geliştirmenin ve derinleştirmenin Anlaşmaya Taraf Devletlerin ekonomilerinin çıkarları bakımından yararlı olacağı görüşünü taşıdığı takdirde, diğer Tarafa gerekçeli bir talep sunacaktır. Ortak Komite, bu talebi inceler ve yerinde görmesi halinde, özellikle müzakerelerin başlaması mülahazasıyla tavsiyelerde bulunabilir.
2. 1’inci Paragrafta atıfta bulunulan usul sonucu mutabakata varılan Anlaşmalar, Tarafların iç hukuklarına ve usullerine uygun olarak onaylanacak ya da kabul edilecektir.

 

BÖLÜM IV

KURUMSAL VE SON HÜKÜMLER

MADDE 33

Ortak Komite

1. Bir yandan, Türkiye Cumhuriyeti temsilcisi ve öte yandan Slovak Cumhuriyeti temsilcisinden müteşekkil bir Ortak Komite kurulmuştur.
2. Ortak Komite işbu Anlaşmanın idaresinden sorumlu olacak ve Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanmasını sağlayacaktır. Ortak Komite, işbu Anlaşma çerçevesinde ortaya çıkan her önemli meseleyi ve karşılıklı çıkarları ilgilendiren bütün ticari ve ekonomik meseleleri inceleyecektir. Ortak Komite, Taraflar arasındaki ticarette engellerin daha da ileri derecede ortadan kaldırılması olanağını düzenli olarak inceleyecektir.
3. Taraflar, işbu Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanması amacıyla, Ortak Komite içinde bilgi değişiminde bulunacaklar ve Taraflardan birinin talebi üzerine danışmalar da bulunacaklardır.
4. Ortak Komite, işbu Anlaşmada öngörülen hallerde kararlar alabilir. Bu kararlar Taraflarca kendi iç hukuklarına uygun olarak tatbik edilecektir. Ortak Komite aynı zamanda karşılıklı çıkarları ilgilendiren diğer herhangi bir ticari ve ekonomik konuda tavsiyelerde bulunabilir.

MADDE 34

Ortak Komitenin İşleyişi

1. Ortak Komite, işbu Anlaşmanın düzgün bir şekilde uygulanması için, gerekli olduğu her zaman, fakat yılda en az bir defa toplanacaktır. Tarafların her biri, bir toplantı yapılmasını talep edebilir.
2. Ortak Komite müşterek mutabakat ile karar verecektir.
3. Bir Tarafın Ortak Komite’deki temsilcisi, bir kararı iç hukuksal gereklerin tamamlanması koşulu ile kabul ettiği takdirde, bu kararda daha geç bir tarih belirtilmemiş ise, bu çekincenin kaldırıldığının bildirildiği tarihte, karar yürürlüğe girecektir.
4. İşbu Anlaşmanın amaçlarına uygun olarak, Ortak Komite, çalışmalarına ilişkin usul kurallarını kabul edecek ve bu kurallar, diğer kuralların yanı sıra, toplantı çağrılarının yapılması, Başkanın tayini ve görev süresine dair hükümler de içerecektir.
5. Ortak Komite, görevlerini yerine getirmekte kendisine yardımcı olmaları için gerekli gördüğü alt komiteler ve çalışma grupları kurulmasına karar verebilir.

 

MADDE 35

Başka Anlaşmalar Tarafından Düzenlenen Ticari İlişkiler

1. İşbu Anlaşma, işbu Anlaşma ile yapılan düzenlemeleri olumsuz yönde etkilemedikçe, GATT 1994’ün XXIV’üncü Maddesi hükümleri ve GATT 1994’ün XXIV’üncü Maddesinin Yorumlanmasına İlişkin Mutabakat’a uygun gümrük birlikleri ile serbest ticaret alanlarının muhafazasına veya kurulmasına veya sınır ticareti için düzenlemelere gidilmesine, engel teşkil etmeyecektir.
2. Taraflar arasında, gümrük birliği veya serbest ticaret alanları kuran anlaşmalar hakkında Ortak Komite’de bilgi alışverişinde bulunulacaktır.

 

MADDE 36

Ekler Ve Protokoller

1. İşbu Anlaşmanın Ekleri ve Protokolleri, Anlaşmanın ayrılmaz parçasını oluşturur.
2. Ortak Komite, Protokolleri ve Ekleri tadil etmeyi veya değiştirmeyi kararlaştırabilir. Böyle bir durumda, tadilat veya değişiklikler, ilgili Taraf Hükümetinin onayını teyit eden son diplomatik notanın ulaştığı tarihte yürürlüğe girecektir.

MADDE 37

Tadilat

İşbu Anlaşmanın, 36’ncı Maddenin 2’nci Paragrafında atıfta bulunulanlar dışında kalan Anlaşma tadilatları, bu tadilatların yürürlüğe girmesi için gerekli tüm iç hukuksal süreçlerin tamamlandığını teyit eden son diplomatik notanın ulaştığı tarihte yürürlüğe girecektir.

 

MADDE 38

Yürürlüğe Giriş

1. İşbu Anlaşma Taraflarca onayına tabidir ve onay belgelerinin değişim tarihini izleyen ikinci ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girecektir.
2. Onay belgelerinin değişimi Bratislava’da gerçekleştirilecektir.

MADDE 39

Geçerlilik ve Sona Erme

1. İşbu Anlaşma sınırsız bir süre için akdedilmiştir.
2. Taraflardan biri, işbu Anlaşmayı, diğer tarafa yazılı bir ihbar göndermek suretiyle feshedebilir. Bu fesih, ihbarın diğer tarafa ulaştığı tarihi izleyen yedinci ayın ilk gününden itibaren geçerlilik kazanır.

BUNUN KANITI OLARAK aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler bu Anlaşmayı imzalamışlardır.

İşbu Anlaşma, Ankara’da, 20 Ekim 1997 tarihinde İngilizce dilinde ve her ikisi de eşit derecede muteber olmak üzere iki orijinal nüsha olarak yapılmıştır.

MUTABAKAT ZAPTI

1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, hizmetler ticaretinin büyüyen önemini idrak ederler. Aralarındaki işbirliğini aşamalı olarak geliştirme ve yaygınlaştırma çabalarında Taraflar, hizmetler ticaretinin kademeli olarak serbestleştirilmesi amacına ulaşmak gayesiyle işbirliği yapacaklardır.

   Taraflar, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren üç yıllık bir süre geçmeden bu işbirliğini Ortak Komite’de tartışacaklardır.

2. 36’ncı Maddenin 2’nci Paragrafı ile ilgili olarak, Tarafların hükümetleri yürürlükteki ulusal mevzuatlarının gerektirdiği kanuni usullere uygun olarak hareket edeceklerdir.
3. Taraflar, Ortak Komite bünyesinde belirli aralıklarla tarım ürünleri ticaretinde birbirlerine daha fazla taviz tanıma imkanlarını araştıracaklardır.

 

 

EK II

(7’nci Maddenin 2’nci Paragrafında atıfta bulunulan)

Slovak Cumhuriyeti aşağıda sıralanan Türkiye menşeli ürünlerin ithalatında uygulanan miktar kısıtlamalarını ve eş etkili tedbirleri en geç 1 Ocak 2001 tarihine kadar ortadan kaldıracaktır.

EK III

(25’inci Maddenin 1’inci Paragrafında atıfta bulunulan)

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARINA İLİŞKİN

25’inci Maddenin 1’inci Paragrafında bahsigeçen çok taraflı anlaşmalar aşağıda yer almaktadır.

-Sınai Mülkiyetin Korunmasına İlişkin 20 Mart 1883 tarihli Paris Sözleşmesi (1979’da değiştirilen 1967 tarihli Stockholm Metni);

-Edebi ve Sanatsal Eserlerinin Korunmasına İlişkin 9 Eylül 1886 tarihli Bern Sözleşmesi (Paris Metni, 1971);

-İcracılar, Fonogram Üreticilerinin, ve Yayın Kuruluşlarının Korunmasına İlişkin 26 Ekim 1961 tarihli Uluslararası Sözleşme (Roma Sözleşmesi);

-Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Haklarına İlişkin 15 Nisan 1994 tarihli Anlaşma;

-Markaların Uluslararası Tesciline İlişkin Madrid Anlaşması’nın Protokolü (Madrid, 1989);

-Patent İşlemleri Amacıyla Mikroorganizmaların Saklanmasının Uluslararası Tanınmasına İlişkin Budapeşte Anlaşması (1980 de değiştirilen 1977 tarihli metin);

-Patent İşbirliği Anlaşması (1979’da ve 1984’te değiştirilen 1970 tarihli Vaşington Anlaşması);

-Markaların Tescili Amacıyla Malların ve Hizmetlerin Uluslararası Sınıflandırılmasına ilişkin Nice Anlaşması (Cenevre 1977, 1979’da değiştirilen metni);

- Yeni Bitki Türlerinin Korunması Uluslararası Sözleşmesi (UPOV) 2 Aralık 1961 tarihli, 10 Kasım 1972 ve 23 Ekim 1978 tarihlerinde Cenevre’de gözden geçirilmiş (Cenevre Metni, 1991).

 

PROTOKOL 1

(3’üncü Maddenin 2’nci Paragrafında atıfta bulunulan)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE SLOVAK CUMHURİYETİ ARASINDA GÜMRÜK VERGİLERİNİN KALDIRILMASI

1. İşbu Protokolün Ek A’sında sayılan Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Slovak Cumhuriyeti’ne ithalatında uygulanan gümrük vergileri aşağıda yer alan takvime göre tedricen kaldırılacaktır.
   • İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte her bir gümrük vergisi temel verginin %50’si seviyesine indirilecek,
   • 1 Ocak 1999 tarihinde kalan vergiler kaldırılacaktır.
2. İşbu Protokolün Ek B’sinde sayılan Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Slovak Cumhuriyeti’ne ithalatında uygulanan gümrük vergileri aşağıda yer alan takvime göre tedricen kaldırılacaktır.
   • İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte her bir gümrük vergisi temel verginin %70’i seviyesine,
   • 1 Ocak 1999 tarihinde her bir gümrük vergisi temel verginin %50’si seviyesine,
   • 1 Ocak 2000 tarihinde her bir gümrük vergisi temel verginin %30’u seviyesine indirilecek,
   • 1 Ocak 2001 tarihinde kalan vergiler kaldırılacaktır.
3. İşbu Protokolün Ek A ve B’sinde sayılmayan Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Slovak Cumhuriyeti’ne ithalatında uygulanan gümrük vergileri işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.
4. İşbu Protokolün Ek C’sinde sayılan Slovak Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Türkiye Cumhuriyeti’ne ithalatında uygulanan gümrük vergileri aşağıda yer alan takvime göre tedricen kaldırılacaktır.
   • İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte her bir gümrük vergisi temel verginin %50’si seviyesine indirilecek,
   • 1 Ocak 1999 tarihinde kalan vergiler kaldırılacaktır.
5. İşbu Protokolün Ek D’sinde sayılan Slovak Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Türkiye Cumhuriyeti’ne ithalatında uygulanan gümrük vergileri aşağıda yer alan takvime göre tedricen kaldırılacaktır.
   • İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte her bir gümrük vergisi temel verginin %70’i seviyesine,
   • 1 Ocak 1999 tarihinde her bir gümrük vergisi temel verginin %50’si seviyesine,
   • 1 Ocak 2000 tarihinde her bir gümrük vergisi temel verginin %30’u seviyesine indirilecek,
   • 1 Ocak 2001 tarihinde kalan vergiler kaldırılacaktır.
6. İşbu Protokolün Ek C ve D’sinde sayılmayan Slovak Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Türkiye Cumhuriyeti’ne ithalatında uygulanan gümrük vergileri işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

 

PROTOKOL 2

(10’uncu Maddede atıfta bulunulan)

TURKİYE CUMHURİYETİ VE SLOVAK CUMHURİYETİ

ARASINDA TARIMSAL TAVİZLERİN DEĞİŞİMİ

1. Bu Protokolun Ek A’sında yer alan Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünler, Slovak Cumhuriyeti’ne bu Ek’te belirtilen ve Protokol’de yer alan şartlar dahilinde ithal edilecektir.
2. Bu Protokolun Ek B’sinde yer alan Slovak Cumhuriyeti menşeli ürünler, Türkiye Cumhuriyeti’ne bu Ek’te belirtilen ve Protokol’de yer alan şartlar dahilinde ithal edilecektir.