TÜRKİYE-SLOVENYA
SERBEST TİCARET
ANLAŞMASI
İÇİNDEKİLER
Bölüm
III.-Genel Hükümler
DİBACE
Türkiye
Cumhuriyeti ve Slovenya Cumhuriyeti (bundan böyle Taraflar
olarak adlandırılacaklardır);
Türkiye
Cumhuriyeti ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık
Kuran anlaşmayı ve bir yanda Slovenya Cumhuriyeti, ve öte
yanda, Avrupa Birliği çerçevesinde yer alan Avrupa
Toplulukları ve onların üye devletleri arasında Ortaklık
Kuran Avrupa Anlaşmasını dikkate alarak;
Ekonomik
ilişkilerine temel teşkil eden pazar ekonomisi ilkelerine ve
Dünya Ticaret Örgütü/ Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması
1994 (bundan böyle DTÖ/GATT 1994 olarak adlandırılacakdır)
kapsamındaki anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklere
bağlılıklarını teyid ederek;
Avrupa’da
devam eden ekonomik bütünleşme sürecine etkin olarak
katılmaları hususunda ortak arzularını göz önünde
bulundurarak ve sözkonusu bütünleşme sürecini
güçlendirecek yol ve yöntemlerin araştırılması için
işbirliği yapmaya hazır olduklarını ifade ederek;
Bu
amaçla, GATT 1994 hükümlerine uygun olarak karşılıklı
ticaretin tümünde engellerin büyük bölümünün tedricen
ortadan kaldırılması konusunda kararlı olarak;
İşbu
Anlaşmanın, ekonomik ilişkilerin ve özellikle ticari,
yatırım, ekonomik ve teknolojik işbirliğinin gelişmesi
yönünde yeni bir ortam yaratacağına inanarak;
Aşağıdaki
gibi anlaşmışlardır:
MADDE 1
Amaçlar
- Taraflar,
işbu Anlaşmanın hükümleri uyarınca ve GATT 1994 ve
DTÖ Anlaşmasına uygun olarak, 1 Ocak 2001 yılında
tamamlanacak bir geçiş dönemi sonunda, kademeli
olarak, ikili ticaretlerinin önemli bir kısmını
kapsayacak şekilde bir serbest ticaret alanı tesis
edeceklerdir.
- Bu
anlaşmanın amaçları şunlardır:
- Karşılıklı
ticaretin genişletilmesi yoluyla, Taraflar arasındaki
ekonomik ilişkilerin ahenkli şekilde gelişmesini ve bu
suretle Tarafların ekonomik faaliyetlerinin gelişimini
teşvik etmek;
- Taraflar
arasındaki ticaret için adil rekabet koşullarını
yaratmak;
- Ticaretteki
engellerin kaldırılması suretiyle, dünya ticaretinin
ahenkli gelişmesi ve genişlemesine katkıda bulunmak;
- Tarafların
karşılıklı menfaatlerinin bulunduğu alanlarda
işbirliğini teşvik etmek.
BÖLÜM I
SANAYİ
ÜRÜNLERİ
MADDE 2
Kapsam
- Bu
bölüm hükümleri Taraf ülkeler menşeli sanayi
ürünlerine uygulanacak olup işbu Anlaşmanın
amaçları bakımından, "sanayi ürünleri"
deyimi işbu Anlaşmanın I
sayılı Ek’inde
(bundan böyle I sayılı Ek olarak adlandırılacaktır)
yer alan ürünler hariç olmak üzere, Armonize Mal
Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 25 ila 97’nci
fasılları arasında yer alan ürünler anlamındadır.
- Bu
bölüm hükümleri, işbu Anlaşmanın II sayılı Ek’inde
(bundan böyle II sayılı Ek olarak
adlandırılacaktır) yer alan, Armonize Mal
Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 25 ila 97’nci
fasılları arasına düşen Türkiye Cumhuriyeti
menşeli ürünlere uygulanan vergilere Slovenya
Cumhuriyeti tarafından tarım payının dahil edilmesine
engel teşkil etmeyecektir.
- Bu
bölüm hükümleri, II
sayılı Ek’de yer
alan, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 25
ila 97’nci fasılları arasına düşen Slovenya
Cumhuriyeti menşeli ürünlere uygulanan vergilerde
Türkiye Cumhuriyeti tarafından uygulanan tarım
payının korunmasına engel teşkil etmeyecektir.
MADDE 3
Temel vergiler
- İşbu
Anlaşmanın kapsamındaki ticari alış-verişler için,
Slovenya’ya ithal edilen malların
sınıflandırılmasında Slovenya Gümrük Tarifeleri
uygulanacaktır. Türkiye Cumhuriyeti’ye ithal edilecek
malların sınıflandırılmasında Türkiye
Cumhuriyeti’nin Gümrük Tarifeleri uygulanacaktır.
- İşbu
Anlaşma ile tesis edilen aşamalı indirimlere konu olan
her ürün için uygulanacak temel vergiler şunlardır :
- Türkiye
Cumhuriyeti menşeli ürünler için, 1 Nisan 1997
tarihinde Slovenya’da yürürlükte bulunan En Fazla
Müsadeye Mazhar Ülkelere uygulanan vergi oranlarıdır;
- Slovenya
menşeli ürünler için, bu Anlaşmanın yürürlüğe
girdiği tarihte Türkiye Cumhuriyeti’de yürürlükte
bulunan ve erga omnes bazda En Fazla Müsadeye Mazhar
Ülkelere uygulanan vergi oranlarıdır.
- İşbu
Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra, özellikle
GATT Uruguay Round sonucunda imzalanan tarife
anlaşmasından kaynaklanan nedenlerle, erga omnes bazda
tarife indirimi yapılması durumunda, indirimlerin
uygulandığı tarihten itibaren, bu indirilmiş vergiler
2’nci Paragrafta belirtilen temel vergilerin yerini
alacaktır.
- İşbu
Anlaşmanın 1 sayılı Protokol’üne uygun olarak
hesaplanan indirilmiş vergiler, ilk ondalık kesirin tam
sayıya yuvarlanması yoluyla uygulanacaktır.
- 3.
Taraflar, söz konusu temel vergiler konusunda
birbirlerini bilgilendireceklerdir.
MADDE 4
İthalat
gümrük vergileri
- İşbu
Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle beraber, Taraflar
arasındaki ticarette, ithalata hiçbir yeni gümrük
vergisi konulmayacaktır.
- İthalatta
uygulanan gümrük vergileri işbu Anlaşmanın 1 sayılı
Protokol (bundan
böyle 1 sayılı Protokol olarak adlandırılacaktır)
hükümlerine uygun olarak kaldırılacaktır.
- Türkiye
Cumhuriyeti menşeli seçilmiş tekstil ürünlerine
uygulanan gümrük vergileri Taraflar, işbu Anlaşmanın III sayılı
Ek’ine (bundan
böyle III sayılı Ek olarak adlandırılacaktır) uygun
olarak tedricen kaldırılacaktır.
MADDE 5
Eş etkili
gümrük vergileri
- Taraflar
arasındaki ticarette ithalatta gümrük vergilerine eş
etkili vergi konulmayacaktır.
- İthalatta
gümrük vergilerine eş etkili tüm vergiler işbu
Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte
kaldırılacaktır.
MADDE 6
Mali nitelikteki
gümrük vergileri
4’üncü
Madde hükümleri aynı zamanda mali nitelikteki gümrük
vergilerine de uygulanacaktır.
MADDE 7
İhracat
gümrük vergileri ve eş etkili Vergiler
- Taraflar
arasındaki ticarette yeni ihracat gümrük vergisi veya
eş etkili vergi konulmayacaktır.
- İhracatta
tüm gümrük vergileri ve eş etkili vergiler işbu
Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte
kaldırılacaktır.
MADDE 8
İthalat
miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler
- Taraflar
arasındaki ticarette, ithalata hiçbir yeni miktar
kısıtlaması veya eş etkili tedbir konulmayacaktır.
- III sayılı
Ek’te
belirtilenler hariç, ithalatta uygulanan tüm miktar
kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler işbu
Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte
kaldırılacaktır.
MADDE 9
İhracat miktar
kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler
- Taraflar
arasındaki ticarette, ihracata hiçbir yeni miktar
kısıtlaması veya eş etkili tedbir konulmayacaktır.
- İhracatta
uygulanan tüm miktar kısıtlamaları ve eş etkili
tedbirler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği
tarihte kaldırılacaktır.
BÖLÜM II
TARIM, İŞLENMİŞ
TARIM VE BALIKÇILIK ÜRÜNLERİ
MADDE 10
Kapsam
- Bu
bölüm hükümleri, Taraflar menşeli tarım, işlenmiş
tarım ve balıkçılık ürünlerine uygulanacaktır.
- İşbu
Anlaşmanın amaçları bakımından "Tarım
ürünleri" terimi, Armonize Mal Tanımlaması ve
Kodlama Sisteminin 1 ila 24’üncü fasılları içinde
yer alan ve I sayılı Ek’te
sayılan ürünler anlamındadır.
MADDE 11
Tarım
ürünlerinde ticareti
İşbu
Anlaşmanın 2 sayılı
Protokol’ü (bundan
böyle 2 sayılı Protokol olarak adlandırılacaktır)
tarım ürünlerine uygulanacak düzenlemeleri
belirlemektedir.
MADDE 12
Temel vergiler
- İşbu
Anlaşma ile tesis edilen aşamalı indirimlere konu olan
her ürün için uygulanacak temel vergiler, ithalat
tarihinde yürürlükte bulunan En Fazla Müsadeye Mazhar
Ülkelere uygulanan vergi oranlarıdır.
- 1’inci
paragrafa uygun olarak hesaplanan indirilmiş vergiler,
ilk ondalık kesirin tam sayıya yuvarlanması yoluyla
uygulanacaktır.
- Taraflar,
1’inci paragrafın hükümlerine uygun olarak,
sözkonusu temel vergiler konusunda birbirlerini
bilgilendireceklerdir.
MADDE 13
Özel
korunma önlemleri
İşbu
Anlaşmanın diğer hükümlerine ve özellikle 20’nci
Maddeye ters düşmeyecek şekilde, tarım piyasalarının
özel hassasiyeti gözönünde bulundurularak, işbu Anlaşma
kapsamında tavize konu karşı Taraf menşeli bir ürünün
ithalatının diğer Taraf pazarında ciddi rahatsızlıklara
yol açması halinde, ilgili Taraf, soruna uygun bir çözüm
bulunması amacıyla acilen danışmalarda bulunacaktır.
İlgili Taraf, soruna bir çözüm buluncaya kadar gerekli
gördüğü tedbirleri alabilecektir.
MADDE 14
Tavizler ve
tarım politikaları
- İşbu
Anlaşma kapsamında verilen tavizlere 2 sayılı
Protokolde atıfta bulunulmaktadır.
- Bu
Bölüm ile tanınan tavizlere halel gelmeksizin,
sözkonusu Bölüm hükümleri, DTÖ kapsamındaki Tarım
Anlaşması’nın ilgili hükümlerinin uygulanması da
dahil olmak üzere, Tarafların kendi tarım
politikalarını uygulamalarını ya da bu politikalar
çerçevesinde tedbir almalarını herhangi bir şekilde
kısıtlamayacaktır.
- Taraflar,
izledikleri tarım politikalarında veya uyguladıkları
tedbirlerde, işbu Anlaşma ile belirlenen tarım
ürünleri ticaretine ilişkin koşulları
etkileyebilecek nitelikteki değişiklikleri birbirlerine
bildireceklerdir. Taraflardan birinin talebi üzerine,
durumu incelemek üzere hemen danışmalarda
bulunulacaktır.
- Anlaşmanın
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Taraflar
arasındaki ticarette, ithalata hiçbir yeni miktar
kısıtlaması veya eş etkili tedbir konulmayacaktır.
MADDE 15
Veterinerlik,
sağlık ve bitki sağlığı tedbirleri
- Hayvan
sağlığı tedbirleri ve veterinerlik hizmetlerinin
çalışmaları Uluslararası Hayvan Hastalıkları
Ofisi, Codex Alimentarius Komisyonu ve bu alandaki diğer
uluslararası sözleşmelere uygun olacaktır.
- Bitki
sağlığı tedbirleri ve bitki koruma hizmetlerinin
çalışmaları Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi
ve bu alandaki diğer uluslararası sözleşmelere uygun
olacaktır.
- Taraflar,
hayvan ve bitki sağlığına ilişkin hususlardaki
düzenlemeleri ayrımcılık yapmaksızın uygulayacak ve
ticareti aşırı derecede engelleyecek etkide olan yeni
tedbirler koymayacaktır.
BÖLÜM III
GENEL HÜKÜMLER
MADDE 16
İç
vergilendirme
- Taraflar,
iki Taraf menşeli benzer ürünler arasında, ister
doğrudan ister dolaylı olarak, ayrımcılık yaratacak
iç mali vergi niteliğindeki her türlü tedbir veya
uygulamadan kaçınacaklardır.
- Taraflardan
birinin ülkesine ihraç edilen ürünler, bu ürünlere
uygulanan doğrudan veya dolaylı vergilerin tutarını
aşan bir iç vergi iadesinden yararlanamaz.
MADDE 17
İşbu Anlaşma
ve diğer anlaşmalar tarafından düzenlenen ticari ilişkiler
- İşbu
Anlaşma, kendisinin getirdiği ticaret rejimini ve
menşe kuralları hükümlerini olumsuz yönde
etkilemediği sürece, GATT 1994’ün XXIV’üncü
Maddesi hükümleri ve GATT 1994’ün XXIV’üncü
Maddesinin Yorumlanmasına İlişkin Mutabakat’a uygun
olan gümrük birlikleri ile serbest ticaret
alanlarının muhafazasına veya kurulmasına veya
sınır ticareti için düzenlemelere gidilmesine engel
teşkil etmeyecektir.
- Taraflardan
birinin talep etmesi halinde, gümrük birliği veya
serbest ticaret alanları kuran anlaşmalar hakkında
Ortak Komite’de bilgi alışverişinde bulunulacaktır.
MADDE 18
Yapısal uyum
- Taraflardan
herhangi biri, 4’üncü Madde hükümlerinden sapma
olarak, istisnai ve sınırlı bir süre için gümrük
vergilerinin yükseltilmesi şeklinde tedbir alabilir.
- Bu
önlemler yalnızca bebek endüstriler veya yeniden
yapılanma sürecinde olan ya da özellikle önemli
sosyal sorunların ortaya çıkmasına neden olabilecek
ciddi güçlükler içerisinde bulunan sektörler
bakımından sözkonusu olabilecektir.
- Taraflardan
birinde sözkonusu tedbirler kapsamında ithalatta
uygulanabilecek gümrük vergileri, diğer Taraftan
yapılan ithalatta değer üzerinden -ad valorem- %
25’i geçemeyecek ve Taraf ülkeler menşeli ürünler
için gümrük vergilerinde bir tercih unsuru
bulunacaktır. Sözkonusu tedbirlere tabi ürünlerin
toplam ithalat tutarı, I. Bölümde tanımlanan toplam
sanayi ürünleri ithalatının, istatistiklerin temin
edilebildiği son yıl itibariyle % 15’ini
geçemeyecektir.
- Sözkonusu
tedbirler üç yılı aşmayacak bir süre için
uygulanacaktır. Bu tedbirlerin uygulanması en geç 1
Ocak 2001 tarihinde sona erecektir.
- İlgili
Taraf, alacacağı istisnai tedbirlere ilişkin olarak
diğer Tarafı bilgilendirecek ve diğer Tarafın talebi
üzerine, sözkonusu tedbirler ve bu tedbirlerin
uygulanacağı sektörler konusunda, tedbirlerin
uygulanmasından önce Ortak Komite’de danışmalarda
bulunulur. İlgili Taraf sözkonusu tedbirleri alırken,
bu madde uyarınca uygulanacak gümrük vergilerinin
kaldırılması için Ortak Komite’ye bir takvim
sunacaktır. Sözkonusu takvim, bu vergilerin en geç,
uygulanmaya konmalarını takip eden ikinci yıldan
itibaren eşit oranlarla aşamalı olarak
kaldırılmasını sağlayacaktır. Ortak Komite farklı
bir takvimi kararlaştırabilir.
MADDE 19
Damping
Taraflardan
biri, işbu Anlaşma kapsamındaki ticari ilişkilerde GATT
1994’ün VI’ncı Maddesi anlamında damping yapılmakta
olduğunu tespit ederse, sözkonusu uygulamaya karşı, GATT
1994’ün VI’ncı Maddesine ve anılan Maddeyle ilgili
anlaşmalar tarafından belirlenen kurallara uygun olarak,
23’üncü Maddede yer alan koşullar çerçevesinde ve
belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir.
MADDE 20
Genel korunma
önlemleri
Yüksek
miktarlarda ve belirli koşullarda ithal edilen bir malın
ithalatının,
- ithalatçı
Tarafın topraklarındaki benzer veya doğrudan rakip
ürünlerin yerli üreticileri için ciddi bir zarara,
veya;
- ekonominin
ilgili herhangi bir sektöründe ciddi rahatsızlıklara
veya bir bölgenin ekonomik durumunda ciddi bozulmalara
yol açacak güçlüklere, neden olması veya zarar
tehdidi yaratması durumunda, ilgili Taraf, 23’üncü
Maddede yer alan koşullar çerçevesinde ve belirlenen
usullere göre uygun tedbirler alabilir.
MADDE 21
Reeksport ve
ciddi kıtlık
7 ve
9’uncu Maddelerin hükümlerine uyulması,
- ihracatçı
Tarafın
ihracat miktar kısıtlamaları, ihracat vergileri veya
eş etkili vergi ve resimler ile korumakta olduğu bir
üründe üçüncü ülkeye re-eksporta yol açıyorsa;
veya,
- ihracatçı
Taraf için önem taşıyan bir üründe ciddi bir
kıtlığa veya kıtlık tehdidine yol açmakta ise; ve
yukarıda değinilen durumların ihracatçı Taraf için
büyük güçlükler doğurması veya doğurması
ihtimalini ortaya çıkarması halinde sözkonusu Taraf,
23’üncü Maddede yer alan koşullar çerçevesinde ve
belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir. Bu
önlemler ayırım gözetilmeyecek şekilde uygulanacak
ve var olmalarını gerektiren sebepler ortadan
kalktığında sona erdirilecektir.
MADDE 22
Devlet tekelleri
- Taraflar,
işbu Anlaşmanın yürürlüğe girişini takip eden
birinci yılın sonuna kadar, ticari nitelikteki her
türlü devlet tekelinin, Tarafların vatandaşları
arasında, malların satın alınması ve pazarlanması
koşulları ile ilgili ayrımcılık yaratmayacak
şekilde düzenlenmesini temin ederler.
- Ortak
Komite, bu amacın gerçekleştirilmesi için alınan
tedbirlerden haberdar edilecektir.
MADDE 23
Korunma
tedbirlerini uygulama usulü
- İşbu
Anlaşmanın Tarafları, bu maddenin takip eden
paragraflarında belirlenen korunma tedbirlerinin
uygulanmasına ilişkin usulleri işletmeden önce,
aralarındaki görüş farklılıklarını gidermek
amacıyla doğrudan danışmalarda bulunacaktır.
- Korunma
tedbirleri almayı düşünen Taraf, 19, 20 ve 21’inci
Maddelerde belirlenen durumlarda, en kısa zamanda Ortak
Komite’ye ilgili bütün bilgileri verecek ve durumun
etraflı bir şekilde incelenmesi için gerekli yardımı
sağlayacaktır. Her iki Taraf için de kabul edilebilir
bir çözüm bulunabilmesi amacıyla, Ortak Komite’de
Taraflar arasında gecikmeksizin danışmalar
gerçekleştirilecektir.
- Sorunun
Ortak Komite’ye intikal ettirilmesini izleyen bir ay
içerisinde, ilgili Tarafın itiraz edilen uygulamaya ya
da bildirilmiş olan güçlüklere son verememesi ve
soruna ilişkin bir Ortak Komite kararının bulunmaması
halinde, zarar gören Taraf sorunun çözümlenmesi için
gerekli gördüğü korunma tedbirlerini alabilir.
- Korunma
tedbirleri en kısa zamanda Ortak Komite’ye
bildirilecektir. Sözkonusu tedbirler, uygulanmalarını
gerektiren durumu düzeltmek amacıyla kapsam ve süre
bakımından sınırlı tutulacak ve uygulamadan
kaynaklanan zararı ya da sözkonusu güçlükleri
aşmayacaktır. Tedbirlerin seçimi sırasında
Anlaşmanın işleyişine en az zarar verecek olanlara
öncelik tanınacaktır.
- Koşulların,
korunma tedbirlerinin devam ettirilmesini haklı
çıkarmayacak şekilde değişmesi halinde, sözkonusu
tedbirler, hafifletilmek ya da kaldırılmak amacıyla
Ortak Komite’nin düzenli danışmalarının konusunu
teşkil edecektir.
- Ani
bir eylemi gerektiren olağandışı koşullar ön
değerlendirme yapmayı imkansız kılıyor ise, ilgili
Taraf, 18, 19, 20, 21, 27 ve 28’inci Maddelerde
belirlenen durumlarda ortaya çıkan durumu telafi
etmekle sınırlı olmak üzere, gerekli ihtiyati
tedbirleri gecikmeksizin uygulayabilir. Tedbirler en
kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirilecek ve Taraflar
arasında Ortak Komite’de danışmalar
gerçekleştirilecektir.
MADDE 24
Menşe
kuralları
İşbu
Anlaşmanın 3 sayılı Protokol’ü (bundan böyle 3
sayılı Protokol olarak adlandırılacaktır) menşe
kurallarını ve işbu Anlaşma ile belirlenen tarife
tercihlerinin uygulanmasına ilişkin menşe ispat
koşullarını düzenlemektedir.
MADDE 25
Genel istisnalar
İşbu
Anlaşma, kamu ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliği;
insan, hayvan ve bitki sağlığı ve hayatınının
korunması için gerekli çevre koşulları dahil insan,
hayvan ve bitki sağlığı ve hayatının korunması;
sanatsal, tarihi veya arkeolojik değer taşıyan ulusal
hazinelerin korunması; sınai mülkiyetin korunması; veya
altın ya da gümüşe ilişkin kurallar; veya tükenebilir
doğal kaynakların korunması gerekçeleriyle malların
ithaline, ihracına veya transit geçişine getirilecek
yasaklama veya kısıtlamalara engel teşkil etmeyecektir.
Ancak, bu kısıtlama veya yasaklamalar, keyfi bir ayırım
vesilesi oluşturmayacak veya Taraflar arasında ticareti
gizli olarak kısıtlamak amacıyla kullanılmayacaktır.
MADDE 26
Ödemeler
- İşbu
Anlaşma çerçevesinde, Taraflar arasındaki ticari
işlemlerle ilgili olarak konvertibl dövizlerle yapılan
ödemeler ve alacaklının mukim olduğu Taraf ülkeye
yapılacak bu tür bir ödeme transferi her tür
kısıtlamadan muaf olacaktır.
- Taraflar,
işbu anlaşma çerçevesinde, kendi topraklarında mukim
bir kişinin katıldığı ticari işlemleri kapsayan
kısa ve orta vadeli kredilerin tahsisine, geri
ödemesine veya kabulüne herhangi bir kambiyo veya idari
kısıtlama getirmekten kaçınacaklardır.
- 2’nci
paragraf hükümlerine ters düşmeyecek şekilde, mal
hareketine ilişkin cari ödemelere getirilen herhangibir
tedbir Uluslararası Para Fonu Anlaşmasının
VIII’inci Maddesiyle getirilen koşullarla uyum halinde
olacaktır.
MADDE 27
İşletmelere
ilişkin rekabet kuralları, Devlet yardımları
- Aşağıdaki
hususlar Taraflar arasındaki ticareti etkilediği
ölçüde, işbu Anlaşmanın düzgün şekilde işlemesi
ile bağdaşmaz sayılır:
- rekabetin
önlenmesi, kısıtlanması veya saptırılmasını
amaçlayan veya etki itibariyle bu sonucu doğuran tüm
işletmelerarası anlaşmalar, işletme birlikleri
tarafından alınan kararlar ve ortak uygulamalar;
- bir
veya birden fazla işletme tarafından Taraflar
topraklarının tümünde veya bunun önemli bir
bölümünde sahip oldukları hakim durumun kötüye
kullanılması;
- belirli
işletmeleri veya malların üretimini kayırarak
rekabeti bozan veya bozma tehlikesi doğuran her devlet
yardımı.
- Taraflar,
Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşması ve
DTÖ/GATT 1994’ün hükümlerine uygun olarak devlet
yardımları alanında şeffaflığı sağlayacak; ve
herhangibir Tarafın talebi üzerine, diğer Taraf,
yardım planları ve devlet yardımlarıyla ilgili özel
durumlar hakkında bilgi verecektir.
- 1’inci
paragrafın (c) bendinde yer alan hükümler, II’nci
Bölüm kapsamındaki ürünlere tatbik edilmez.
- Bir Taraf,
belirli bir uygulamanın bu Madde hükümleri ile
bağdaşmaz olduğunu ve bu tür bir uygulamanın
sözkonusu Tarafın çıkarlarına önemli bir zarar
verdiğini veya zarar verme tehlikesi doğurduğunu veya
yerel sanayiine maddi bir hasar verdiğini
düşünüyorsa, 23’üncü Maddede yer alan koşullar
çerçevesinde ve belirlenen usullere göre uygun
tedbirleri alabilir.
- Taraflardan
her biri, yasa, düzenleme ve politikalarına uygun
olacak şekilde, işbu Anlaşma çerçevesinde faaliyet
gösteren diğer Taraf birey, şirket, hükümet
kuruluşları ve diğer tüzel kişiliklere adil ve eşit
muamelede bulunacaktır.
MADDE 28
Ödemeler
Dengesi Güçlükleri
- Taraflar,
ödemeler dengesi güçlüğü nedeniyle ithalata
uygulunan tedbirler de dahil olmak üzere her türlü
kısıtlayıcı tedbir koymaktan kaçınmaya gayret
edeceklerdir.
- Taraflardan
birinin, ciddi bir ödemeler dengesi güçlüğü içinde
veya tehdidi altında bulunması halinde, DTÖ/GATT 1994
çerçevesinde belirlenen koşullara ve Uluslararası
Para Fonu Anlaşması’nın VIII’inci Maddesine uygun
olarak, sınırlı bir süre için ve ödemeler
dengesinin durumunu düzeltmek için gereken miktarı
aşmamak koşuluyla ithalatla ilgili önlemler de dahil
olmak üzere kısıtlayıcı tedbirler alabilirler.
Alınan tedbirler, ödemeler dengesi güçlükleri
düzeldikçe aşamalı olarak azaltılacak ve şartlar
sözkonusu tedbirlerin varlıklarını artık haklı
kılmadığı zaman kaldırılacaktır. İlgili Taraf
sözkonusu tedbirlerin devreye sokulduğu hususunda
karşı Tarafı derhal bilgilendirecek ve mümkün
olduğunda bu tedbirlerin kaldırılmasına ilişkin
takvimi diğer Tarafa bildirecektir.
MADDE 29
Fikri, sınai ve
ticari mülkiyet haklarının korunması
- Taraflar,
bu Maddenin ve işbu Anlaşmanın IV sayılı Ek’inin
(bundan böyle IV sayılı Ek olarak
adlandırılacaktır) hükümlerine uygun olarak en
yüksek uluslararası standartlar düzeyinde fikri,
sınai ve ticari mülkiyet haklarını, bu hakların
uygulanması için etkili yöntemleri de içerecek
şekilde, verecek, yeterli ve etkili bir korunma
sağlayacaktır.
- Bu
Maddenin ve IV sayılı Ek’in
uygulanması Taraflarca düzenli olarak incelenecektir.
Fikri, sınai ve ticari mülkiyet alanlarında ticaret
koşullarını olumsuz yönde etkileyen bir sorunun
ortaya çıkması halinde, bir Tarafın isteği üzerine,
karşılıklı tatmin edici bir çözüme ulaşılması
amacıyla, Ortak Komite’de acil danışmalar
yapılacaktır.
MADDE 30
Kamu alımları
- Taraflar,
kamu alımları piyasalarının liberalizasyonunu işbu
Anlaşmanın bir amacı olarak mütalaa eder.
- Taraflar,
işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren, ihalelere katılma konusunda, birbirlerinin
şirketlerine, diğer ülke şirketlerine tanınandan
daha az ayrıcalıklı muamelede bulunmayacaktır.
- Taraflar,
DTÖ çerçevesinde imzalanmış bulunan Kamu Alımları
Anlaşmasının hükümleri ve bu anlaşmaya taraf
olanların Anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerine
uygun olarak, en geç geçiş döneminin sonuna kadar,
diğer Tarafın müteşebbislerinin kamu alımları
piyasalarındaki ihalelere katılmalarını temin edecek
şekilde kamu alımlarına ilişkin mevzuatlarını
aşamalı bir şekilde geliştirecektir.
- Ortak
Komite, piyasaya serbest girişi, şeffaflığı ve kamu
alımları pazarının karşılıklı olarak
açılmasını sağlamak için, bu Maddenin amaçlarına
ulaşılmasına yönelik gelişmeleri inceleyecektir.
MADDE 31
Ortak Komite
- Her
iki Tarafın da temsil edileceği bir Ortak Komite
kurulmuştur. Ortak Komite işbu Anlaşmanın idaresinden
sorumlu olacak ve Anlaşmanın düzgün bir şekilde
uygulanmasını sağlayacaktır.
- İşbu
Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanması amacıyla,
Taraflar, bilgi değişiminde bulunacaklar ve Taraflardan
birinin talebi üzerine, Ortak Komite dahilinde
danışmalarda bulunacaklardır. Ortak Komite, Taraflar
arasındaki ticaretteki engellerin daha da ileri derecede
ortadan kaldırılması olanağını düzenli olarak
inceleyecektir.
- Ortak
Komite, işbu Anlaşmada öngörülen durumlara ilişkin
kararlar alabilir. Bu kararlar Taraflarca kendi iç
hukuklarına uygun olarak tatbik edilecektir. Ortak
Komite aynı zamanda karşılıklı çıkarları
ilgilendiren diğer herhangi bir ticari ve ekonomik
konuda tavsiyelerde bulunabilir.
MADDE 32
Ortak Komitenin
işleyişi
- Ortak
Komite, işbu Anlaşmanın düzgün bir şekilde
uygulanması için, Taraflardan birinin talebi üzerine
gerekli görüldüğü zaman, fakat
yılda en az bir defa olmak üzere toplanacaktır.
Tarafların her biri toplantı yapılmasını talep
edebilir.
- Ortak
Komite müşterek mutabakat ile karar verecektir.
- Bir
Tarafın Ortak Komite’deki temsilcisi, bir kararı iç
hukuksal gereklerin tamamlanması koşulu ile kabul
ettiği takdirde, bu kararda daha geç bir tarih
belirtilmemiş ise, bu çekincenin kaldırıldığının
bildirildiği tarihte, karar yürürlüğe girecektir.
- İşbu
Anlaşmanın amaçlarına uygun olarak, Ortak Komite,
diğer kuralların yanı sıra, toplantı
çağrılarının yapılması, Başkanın tayini ve
görev süresine dair hükümleri de içeren,
çalışmalarına ilişkin usul kurallarını kabul
edecektir.
- Ortak
Komite, görevlerini yerine getirmekte kendisine
yardımcı olmasını gerekli gördüğü takdirde, alt
komiteler ve çalışma grupları kurulmasına karar
verebilir.
MADDE 33
Güvenlik
istisnaları
İşbu
Anlaşmada yer alan hükümlerden hiçbiri, Taraflardan
birinin aşağıdaki amaçlarla gerekli gördüğü herhangi
bir önlemi almasını engellemez:
- temel
güvenlik çıkarlarına aykırı bilginin
açıklanmasının önlenmesi;
- temel
güvenlik çıkarlarının korunması ya da
uluslararası yükümlülükler veya ulusal
politikaların yerine getirilmesi için:
i.
spesifik olarak askeri amaçlı olmayan ürünlerde rekabet
koşullarını bozmaması şartıyla, silah, mühimmat veya
savaş malzemelerinin ticareti, ve askeri bir kuruluşa
tedarik amacıyla doğrudan veya dolaylı olarak yapılan
diğer mal, malzeme ya da hizmetlerin ticareti ile ilgili
olarak; ya da
ii.
Biyolojik ve kimyasal silahlar ile nükleer silahlar ya da
diğer nükleer patlayıcı cihazların yayılmasının
engellenmesi ile ilgili olarak; ya da
iii.
Savaş zamanı ya da diğer ciddi uluslararası gerilim
zamanlarında.
MADDE 34
Ticarette teknik
engellerin kaldırılması
- Tarafların
standartlar veya teknik düzenlemelere ve ilgili
tedbirlere ilişkin hak ve yükümlülükleri,
DTÖ’nün Ticarette Teknik Engeller Anlaşması
çerçevesinde düzenlenecektir.
- Taraflar,
ticarette teknik engelleri azaltmak amacıyla
standardizasyon, metroloji, uygunluk değerlendirmesi ve
akreditasyon alanlarında işbirliği yapacaklar ve bilgi
alışverişinde bulunacaklardır.
- Taraflardan
her biri, diğer Tarafın talep etmesi halinde,
standartlara ilişkin tedbirle ilgili özel durumlar
hakkında bilgi verecektir.
- Taraflar,
teknik engelleri azaltmak ve işbu Anlaşmanın etkin
işleyişini sağlamak için, ithalatçı Tarafın
yürürlükteki düzenlemelerini temel alarak,
aralarında ticarete konu olan ürünlerin uygunluk
değerlendirmesiyle doğrudan veya dolaylı olarak ilgili
olan test raporlarının, uygunluk sertifikalarının ve
diğer belgelerin karşılıklı tanınması için
anlaşma sonuçlandırabilir.
MADDE 35
Yükümlülüklerin
yerine getirilmesi
- Taraflar,
işbu Anlaşmanın amaçlarına ulaşılmasını ve bu
Anlaşmadan doğan yükümlülüklerinin yerine
getirilmesini temin edecek gerekli tüm tedbirleri
alacaktır.
- Bir
Taraf, diğer Tarafın, işbu Anlaşmadan doğan bir
yükümlülüğünü yerine getirmediği kanısına
varırsa, 23’üncü Maddede yer alan koşullar
çerçevesinde ve belirlenen usullere göre uygun
tedbirleri alabilir.
MADDE 36
Geliştirici
hüküm
- Taraflardan
biri, işbu Anlaşma ile kurulan ilişkileri, bu
Anlaşmanın kapsamadığı alanlara yaymak suretiyle
geliştirmenin ve derinleştirmenin Anlaşmaya taraf
Devletlerin ekonomilerinin çıkarları bakımından
yararlı olacağı görüşünü taşıdığı takdirde,
diğer Tarafa gerekçeli bir talep sunacaktır. Ortak
Komite, sözkonusu talebi inceler ve uygun görmesi
halinde, özellikle müzakerelerin başlatılması
mülahazasıyla tavsiyelerde bulunabilir.
- 1’inci
Paragrafta atıfta bulunulan usul sonucu
gerçekleştirilen Anlaşmalar, işbu Anlaşmaya Taraf
olan Devletlerin iç hukuk usullerine uygun olarak onaya
tabi olacaktır.
MADDE 37
Anlaşmazlıkların
halli
- Taraflardan
her biri işbu Anlaşmanın uygulanması veya yorumuna
ilişkin her türlü anlaşmazlığı Ortak Komiteye
götürebilir.
- Ortak
Komite anlaşmazlığı bir karar alarak
çözümleyebilir.
- Taraflardan
her biri 2’nci paragrafta atıfta bulunulan kararların
uygulanması ile ilgili tedbirleri almakla yükümlü
olacaktır.
- Ortak
Komiteye getirilen bir anlaşmazlık bu Maddenin 2’nci
paragrafına uygun olarak çözümlenmemiş ise,
Taraflardan her biri diğerine hakem atadığını
bildirebilir; bu durumda diğer Taraf iki ay içerisinde
ikinci bir hakem atamalıdır.
- Ortak
Komite, altmış gün içerisinde, iki atanmış hakem
tarafından uzmanlar arasından önerilen, iki Tarafın
da milliyetinden olmayan ve başkan olarak görev yapacak
olan üçüncü bir hakem seçecektir.
- Hakem
kararları oyçokluğu ile doksan gün içinde veya Ortak
Komitede kararlaştırılan daha uzun bir süre zarfında
alınacaktır.
- Taraflardan
her biri hakemlerin kararlarının uygulanması için
gerekli olan adımları atmakla yükümlüdür.
MADDE 38
Tadilat
İşbu
Anlaşmanın tadilatları, sözkonusu tadilatların
yürürlüğe girmesi için her iki Tarafın tamamlaması
gereken tüm iç hukuksal işlemlerin tamamlandığını
teyit eden son diplomatik notanın ulaştığı tarihte
yürürlüğe girecektir.
MADDE 39
Ekler ve
protokoller
- İşbu
Anlaşmanın Ekleri ve Protokolleri, Anlaşmanın
ayrılmaz bir parçasıdır.
- Ortak
Komite, Protokolleri ve Ekleri değiştirmeyi
kararlaştırabilir. Böyle bir durumda, tadilat veya
değişiklikler, ilgili Tarafın iç yönetmeliğine
uygun onayını teyit eden son diplomatik notanın
ulaştığı tarihte yürürlüğe girecektir.
MADDE 40
Yürürlüğe
giriş
- İşbu
Anlaşma, Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için
Tarafların tamamlaması gereken işlemleri yerine
getirdiklerini birbirlerine bildirdikleri tarihi izleyen
ilk ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe
girecektir.
- İşbu
Anlaşma, Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için
Türkiye Cumhuriyeti’nin tamamlaması gereken
işlemleri yerine getirdiğini bildirdiği tarihi izleyen
ikinci ayın ilk gününden itibaren geçici olarak
uygulanacaktır.
MADDE 41
Geçerlilik
ve sona erme
- İşbu
Anlaşma sınırsız bir süre için akdedilmiştir.
- Taraflardan
her biri, işbu Anlaşmayı, diğer Tarafa yazılı bir
ihbar göndermek suretiyle feshedebilir. Bu fesih,
ihbarın diğer Tarafa ulaştığı tarihi izleyen
yedinci ayın ilk gününden itibaren geçerlilik
kazanacaktır.
BUNUN
KANITI OLARAK aşağıda imzaları bulunan tam yetkili
temsilciler işbu Anlaşmayı imzalamışlardır.
İşbu
Anlaşma, Ankara’da, 5 Mayıs 1998 tarihinde İngilizce dilinde
iki orijinal nüsha olarak yapılmıştır.
Türkiye
Cumhuriyeti Adına Slovenya Cumhuriyeti Adına