SANCAR, Selçuk. Avrupa Topluluğu’nda enerji arzı – çevre dengesinin
optimizasyonu ve Türkiye’de uygulanabilirliği. Ankara: DPT.ATGM,
Ocak 1992.
158s.     tab.     (DPT.2294-ATGM.28)    Bibl.: s.155-158.
1. Enerji-Çevresel yönü     2. Enerji-AET ülkeleri
3. Enerji-Türkiye


Çağdaş üretim-tüketim kalıplarının gelişmesi, birçok ekonomik ve sosyal ilerleme ile
birlikte hızla artmakta olan enerji tüketimini de beraberinde getirmiş bulunmaktadır.

Sanayi, ulaştırma, teshim ve elektrik üretim sektörlerinin en önemli girdilerinden biri olan
enerji tüketimi yeryüzünde gittikçe artmakta olan bir kirlenmeye neden olmaktadır. Özellikle
fosil yakıtlar olarak bilinen kömür-petrol-doğal gaz üçlüsünün tüketimi hava, toprak ve su
kirliliğine yol açmakta; doğal atmosferik denge, insan sağlığı ve biyolojik ekosistemler üzerinde
çok ciddi olumsuz etkiler yaratmaktadır.

Sonuç itibariyle geçmiş yıllardaki “ekonomik ve kolay elde edilebilir enerji” kavramı yerini
artık “ekonomik, güvenilir ve temiz” enerji kavramına bırakmış bulunmaktadır. Tüm gelişmiş
ülkelerde olduğu gibi Avrupa Topluluğu’nda da enerji-çevre dengesinini en akılıcı biçimde
optimize edilebilmesi amacıyla yoğun çalışmalar yürütülmektedir.

Bu çalışmada öncelikle dünya üzerindeki mevcut enerji kaynaları incelenmiş ve her birinden
yayılan kirlenmenin boyutları nicelik ve nitelik itibariyle incelenmiştir. Daha sonra sırasıyla
Avrupa Topluluğu ve Türkiye deki enerji ve çevre politikaları incelenmiş olup; bu çerçevedeki
teknik ve hukuki önlemler ele alınmıştır. Bu bağlamda Avrupa Topluluğundaki enerji-çevre
dengesinini optimizasyonunun nasıl sağlandığı incelemeye alınmış ve bazı saptamalarda
bulunulmuştur.

İlerleyen bölümlerde enerji tesislerinden yayılan kirleticilerin kontrolü için uygulanmakta olan
yöntemler anlatılmış ve Türkiye için uygun alternatiflerin neler olabileceği sorusuna cevap
aranmıştır. Bu çerçevede ülkemizin uzun dönemli enreji talebinin nasıl bir gelşime göstereceği
de incelemeye alınmış olup; özellikle termik santrallerden kaynaklanan kirlenmenin telafi
edilebilmesi amacıyla bazı önerilerde bulunulmuş ve bir maliyet hesabı yapılmıştır.

Sonuç olarak ülkemizin uzun dönemde enreji talebini karşılayacak optimal sistem
kompozisyonunu ortya çıkarmak üzere yapılacak çalışmalara çevre boyutunun dahil
edilmesinin kaçınılmazlığı ortaya çıkmaktadır. Çevre kriterleri ile enerji üretiminin ekonomik,
güvenilir ve bilimsel bir şekilde optimize edilebilmesi ancak bu kriterleri veri olarak alan uzun
dönem planlaması ile mümkün olabilecektir.

Öte yandan Avrupa Topluluğuna tam üyelik süreci içinde Topluluğun çevre mevzuatının
bağlayıcı nitelikte olduğu da göz önünde bulundurularak, Türk çevre mevzuatında yer alan
kirletici emisyon sınır değerlerinin uygulamaya geçirilmesine yönelik faaliyetlere başlanması
ve anılan süreç içinde emisyon değerlerinin azalmasına yönelik yatırımlara başlanması uygun
olacaktır.

(YAZARI)

© DPT.YBM, 1998
"http://www.dpt.gov.tr/dptweb/ekutup98/uztez/sancars.html"